Þorgeir Ljósvetningagoði innleiðir kristindóminn sem opinbera trú á
Íslandi á Alþingi árið 1000. Steindur gluggi í Bessastaðakirkju.
Eyland fjórverutáknsins
Í ritinu Hið Gullna hús Guðs:
Eyðimerkurtjaldbúð Móse sem leiðsögn
í bæn hjartans hefur verið vikið að
andlegu hlutverki fjórverutáknsins í kristinni
guðrækni. En með sama hætti og
fjórverutáknið opinberar náðarkraft
Guðs, opinberar það einnig réttlæti hans. Og
réttlæti Guðs á jörðinni birtist
ætíð sem FRIÐUR.
Ímynd fjórverutáknsins gengur líkt og gullinn þráður í gegnum alla Biblíuna frá upphafi hennar með frásögninni af aldingarðinum í Eden (1 M 2. 15) til lokakaflanna í Opinberunarbókinni. Það er ekki tilgangurinn að rekja sögulegt hlutverk fjórverutáknsins á forsögulegum tímum (slíkt krefðist nýrrar bókar), en alþjóðleg útbreiðsla þess meðal ólíkra menningarheilda endurspeglast í orðum franska táknmálsfræðingsins André Leroi-Gourhan þegar hann leggur áherslu á „hversu ævafornt þetta tákn er og að flokka megi það með frumtáknunum vegna þess að það sé jafn fornt og hellamyndirnar í Frakklandi, á Spáni og í Miðevrópu og rekja megi það í gegnum söguna frá Súmerum allt til dagsins í dag, frá Perú til Evrópu.“ [1]
Ef við einskorðum okkur við táknrænan boðskap fjórverutáknsins í Austurlöndum nær sem vöggu kristindómsins, þá gegndi það mikilvægu hlutverki sem boðberi hins guðdómlega réttlætis meðal Súmera og Fornegypta, eins og síðar meðal Hebrea. Hin fornu lagaákvæði Súmera eins og lesa má þau á leirtöflum sem fundist hafa í miklu magni, hafa vakið undrun fræðimanna. Súmverska réttarkerfið og dómstólaskipunin var í hæsta máta „nútímaleg“ þar sem konum var tryggt sama réttaröryggi og karlmönnum og enginn kynjamunur var gerður. Ef fátækt fólk átti aðild að dómsmáli var því skipaður verjandi af hálfu ríkisvaldsins því að kostnaðarlausu, það sem við nefnum gjafsókn í dag. Öllum dómum var haldið til haga í risastórum dómsskjalasöfnum þar sem allir uppkveðnir dómar voru ritaðir á leirtöflur með fleygrúnum af réttarriturum svo að fátt eitt sé nefnt. Allt súmverska réttarkerfið grundvallaðist á me, samhljómi hinna guðdómlegu og mennsku laga sem voru endurspeglun þeirra fyrrnefndu. Sama grundvallarhugmyndin var allsráðandi meðal Fornegypta þar sem orðið ma´at tjáði sömu réttlætisvitundina eins og meðal Súmer. Enn að nýju birtist þessi sama grundvallarhugmynd meðal hinna fornu Hebrea þar sem viðurinn í sáttmálsörkinni var nefndur met á tímum dómaranna og þannig var náðarsæti arkarinnar hæstiréttur Ísraels meðan þeir virtu enn tjaldbúðarguðfræðina. Og með sama hætti og æðstipresturinn bar úrím og túmmím í brjóstskildinum, var réttlætisteinn varðveittur í hofum Súmera og Fornegypta þar sem heilagar mælieiningar ríkisins voru varðveittar. Allt virðist því hníga í þá átt að hinn Norræni mjötviður sé náskyldur hebreska orðinu met og rekja megi uppruna hans til þessarar sömu hugmyndafræði.
Í Austurlöndum nær var hið guðdómlega réttlæti samofið goðsögninni um prestkonunganna tíu. Þetta má glögglega sjá á súmverskri fleygrúnatöflu frá því um 3200 f. Kr., arfleifð sem við sjáum að nýju birtast í frásögninni af ættfeðrunum tíu fyrir flóðið mikla í Biblíunni. Sama virðist mega halda fram um Fornegypta eins og sjá má á frásögn Platós sem afi hans greindi honum frá ellefu ára gömlum og leið honum aldrei úr minni og hann birtir í Krítíasi, frásögn um tíu réttláta konunga í hinu forna Atlantis. Öll skipting lands var grundvölluð á málum fjórverutáknsins og það krafðist umtalsverðrar þekkingar í landmælingum að „stika“ út mörk jarða árlega eftir flóðin í Súmer og Egyptalandi svo að alls réttlætis væri gætt. Þessi skipting lands til samræmis við hin heilögu mál virðist ekki hafa einskorðast við fljótamenningarnar tvær í Austurlöndum nær, hennar verður þegar vart í Írlandi um 3600 f. Kr., eða jafnskjótt og landið var hæft til ræktunar eftir að ísaldarjöklarnir hörfuðu. Ummerki þessarar sömu landskiptingar hafa fundist og verið mæld í Suðurfrakklandi við Rennes-le-Château [2] og á Borgundarhólmi í Eystrasalti.
Halldór Kiljan Laxness gerði sér frumlegar hugmyndir um landnám Íslands. Hann var sannfærður um að hluti landnámsmannanna hefði komið frá Miðenglandi. Hann byggði hugmyndir sínar á átökum þeim sem áttu sér stað á milli keltnesku og latnesku kirkjunnar í Englandi og íbúarnir hefðu einfaldlega flust til Íslands í leit að friðsælla umhverfi. En uppruni íslensku þjóðarinnar er mun flóknari en þetta. Með DNA rannsóknum hefur verið sýnt fram á, að uppruna 16% íslenskra karlmanna megi rekja til rómverska skattlandsins Dakíu við Svartahafsströndina, heimaslóða Gotanna. Gotarnir áttu einnig þátt í sögulegri framvindu Englands og í fornminjasafninu í Colchesterkastala má sjá grafarstein um Gota sem þjónaði í XX. herfylki rómverska hersins og féll í átökum við frumbyggjana í Essex árið 44 f. Kr. Steininn lét ekkja hans og börn reisa til minningar um hann.
Saga Gotanna er athyglisverð í þessu sambandi. Við fæðingu Krists voru þeir afar herskár þjóðflokkur og um miðbik annarrar aldar tóku þeir að fara ránsferðir um Galasíu sem tilheyrir Tyrklandi í dag, en þar stóðu kristin samfélög í miklum blóma. Flest þessara kristnu samfélag áttu uppruna að rekja til þeirra Galíleumanna sem hröktust frá Ísrael eftir uppreisnina gegn Rómverjum (67-71). Gotarnir tóku fjölmarga kristna menn herfangi og fluttu með sér til Dakíu allt til miðbiks þriðju aldar. Þannig er talið að sálmurinn Te Deum hafi verið samin í Dakíu á þessu tímaskeiði. Þegar Húnar tóku að sækja fram af miklum þunga frá sléttum Miðasíu hörfuðu Gotarnir smám saman til Miðevrópu og enn síðar til Englands, Þýskalands og Skandinavíu. Um miðja fjórðu öld þýddi gotneski biskupinn Ufelíus Biblíuna á gotnesku. Til þess að þetta væri unnt bjó hann til nýtt stafróf, gotneska stafrófið, sem var sambland úr latneska og gríska stafrófinu og aðlagað hljóðkerfi gotneskunnar. Eitt fornt afrit þessara þýðingar gotnesku Biblíunnar er varðveitt í sænsku Konungsbókhlöðunni í Stokkhólmi, talið vera frá því um 560.
Handritið er einstaklega vel varðveitt og afar fagurt með sérlega fallegri lýsingu. Ég sá það með mínum eigin augum á sýningu í Stuttgart í Þýskalandi fyrir um það bil 30 árum. Undir glerinu í sýningarskápnum hafði verið komið fyrir þýðingu af texta einnar opnunnar á latneska stafrófinu. Ég var þarna ásamt þremur öðrum Íslendingum og við lásum þennan texta og skildum án teljandi vandkvæða. Þetta leiðir einfaldlega í ljós hversu náskyld tungumál íslenskan og gotneskan eru, reyndar tvö af fjórum rótarmálum nútímaensku. Ég minnist þess einnig frá menntaskólaárunum þegar okkur voru fengnir í hendur listar með gotneskum orðum til að sýna uppruna „y“ í íslenskunni. Það sem ég er að reyna að tjá með þessu er sú staðreynd, að það er „hugsanlegt“ að fjórverutáknið hafi varðveist með kynblöndun Gotanna við upphaflega þræla sína frá Galasíu. Annað sem er athyglisvert í þessum sambandi er að fyrir 35 árum síðan fann þýskur fornleifafræðingur hinn heilaga gullhring Gota grafinn í jörðu í Rúmeníu, augljóslega til að forða honum frá því að falla í hendur Húna. Eftirmynd hans var ávallt látin liggja á altarinu í hofum á Íslandi í heiðnum sið og við hann svarinn baugeiðurinn.
Lögréttuhringurinn. Í honum sátu 48 goðar ásamt 96 ráðgjöfum,
tveimur á hvern goða. 12 goðar komu úr hverjum landsfjórðungi.
Þannig sátu alls 144 fulltrúar í lögréttu. Síðar fengu biskuparnir
tveir sæti í miðju Lögréttunnar ásamt lögsögumanni.
En það er jafnframt ýmislegt annað sem varpar ljósi á gotneskan uppruna íslenskrar menningar. Þannig voru allir heiðnir musterisprestar nefndir goðar. Öllu landinu var skipt niður í afmörkuð landsvæði þar hverjum goða var falin lögsaga, bæði í veraldlegum sem andlegum efnum. Þannig var öllu Íslandi skipt í fjórðunga til samræmis við fjórverutáknið. Miðpunkturinn var Alþingi, löggjafarsamkoman og jafnframt æðsti réttur landsins. Auk þess var landinu skipt niður í 24 goðorð. Orðið þýðir bókstaflega „staðurinn þar sem goðinn mælir fram orð guðanna.“ Lesandinn verður að fyrirgefa þó að ég sjái hér samlíkingu við „davar“ (orð) það sem æðstiprestur hins Gamla sáttmála bar til lýðsins úr hinu Allra helgasta. Það var sem sagt goðinn sem bar undirsátum sínum réttlæti eftir að hafa ráðgast við guð sinn í hofinu. Síðar urðu flest þessara hofa að kristnum kirkjum.
Það sem er einkar athyglisvert í þessu sambandi er sú staðreynd, að hverjum landsfjórðunganna var skipað ákveðið verndartákn og þessir yfirskilvitlegu verndarvættir voru þeir hinir sömu og í fjórða kafla Opinberunarbókar Jóhannesar guðspjallamanns, eða því sem næst! Í íslenska fjórverutákninu er það drekinn sem kemur í stað ljónsins. Í fyrsta lagi má rekja þetta til þess að ljón voru lítt þekkt á þessum norðlægu breiddargráðum. Í öðru lagi má varpa ljósi á þetta sökum hinna austrænu menningaráhrifa sem Gotarnir urðu fyrir á þeim öldum sem þeir bjuggu í Dakíu þar sem drekinn er tákn visku og guðdómlegs kraftar. Í þriðja lagi mætti varpa ljósi á þetta sem keltnesk menningaráhrif.
Það sem er einnig athyglisvert í þessu sambandi er heildarfjöldi þeirra sem sátu í lögréttunni, eða talan 144 (sjá Opb 14). Við sumarsólstöður á hverju ári kom þingheimur saman á Þingvöllum þar sem dómar goðanna voru lagðir undir allsherjarþing goðanna. Alþingi var hæstiréttur þjóðarinnar. Það sem er enn athyglisverðara í þessu sambandi var að hér voru allir jafnir fyrir lögunum. Og hér var aldrei kveðinn upp dauðadómur innan vébanda þingsins fremur en að honum væri framfylgt. Ef einhver hafði drýgt alvarlegan glæp var hann gerður útlægur frá landinu. Fyrir lögunum var hann níðingur! Lesandinn verður að fyrirgefa þegar ég játa, að griðarborgir Móselaganna koma mér ósjálfrátt í huga.
Ímynd fjórverutáknsins gengur líkt og gullinn þráður í gegnum alla Biblíuna frá upphafi hennar með frásögninni af aldingarðinum í Eden (1 M 2. 15) til lokakaflanna í Opinberunarbókinni. Það er ekki tilgangurinn að rekja sögulegt hlutverk fjórverutáknsins á forsögulegum tímum (slíkt krefðist nýrrar bókar), en alþjóðleg útbreiðsla þess meðal ólíkra menningarheilda endurspeglast í orðum franska táknmálsfræðingsins André Leroi-Gourhan þegar hann leggur áherslu á „hversu ævafornt þetta tákn er og að flokka megi það með frumtáknunum vegna þess að það sé jafn fornt og hellamyndirnar í Frakklandi, á Spáni og í Miðevrópu og rekja megi það í gegnum söguna frá Súmerum allt til dagsins í dag, frá Perú til Evrópu.“ [1]
Ef við einskorðum okkur við táknrænan boðskap fjórverutáknsins í Austurlöndum nær sem vöggu kristindómsins, þá gegndi það mikilvægu hlutverki sem boðberi hins guðdómlega réttlætis meðal Súmera og Fornegypta, eins og síðar meðal Hebrea. Hin fornu lagaákvæði Súmera eins og lesa má þau á leirtöflum sem fundist hafa í miklu magni, hafa vakið undrun fræðimanna. Súmverska réttarkerfið og dómstólaskipunin var í hæsta máta „nútímaleg“ þar sem konum var tryggt sama réttaröryggi og karlmönnum og enginn kynjamunur var gerður. Ef fátækt fólk átti aðild að dómsmáli var því skipaður verjandi af hálfu ríkisvaldsins því að kostnaðarlausu, það sem við nefnum gjafsókn í dag. Öllum dómum var haldið til haga í risastórum dómsskjalasöfnum þar sem allir uppkveðnir dómar voru ritaðir á leirtöflur með fleygrúnum af réttarriturum svo að fátt eitt sé nefnt. Allt súmverska réttarkerfið grundvallaðist á me, samhljómi hinna guðdómlegu og mennsku laga sem voru endurspeglun þeirra fyrrnefndu. Sama grundvallarhugmyndin var allsráðandi meðal Fornegypta þar sem orðið ma´at tjáði sömu réttlætisvitundina eins og meðal Súmer. Enn að nýju birtist þessi sama grundvallarhugmynd meðal hinna fornu Hebrea þar sem viðurinn í sáttmálsörkinni var nefndur met á tímum dómaranna og þannig var náðarsæti arkarinnar hæstiréttur Ísraels meðan þeir virtu enn tjaldbúðarguðfræðina. Og með sama hætti og æðstipresturinn bar úrím og túmmím í brjóstskildinum, var réttlætisteinn varðveittur í hofum Súmera og Fornegypta þar sem heilagar mælieiningar ríkisins voru varðveittar. Allt virðist því hníga í þá átt að hinn Norræni mjötviður sé náskyldur hebreska orðinu met og rekja megi uppruna hans til þessarar sömu hugmyndafræði.
Í Austurlöndum nær var hið guðdómlega réttlæti samofið goðsögninni um prestkonunganna tíu. Þetta má glögglega sjá á súmverskri fleygrúnatöflu frá því um 3200 f. Kr., arfleifð sem við sjáum að nýju birtast í frásögninni af ættfeðrunum tíu fyrir flóðið mikla í Biblíunni. Sama virðist mega halda fram um Fornegypta eins og sjá má á frásögn Platós sem afi hans greindi honum frá ellefu ára gömlum og leið honum aldrei úr minni og hann birtir í Krítíasi, frásögn um tíu réttláta konunga í hinu forna Atlantis. Öll skipting lands var grundvölluð á málum fjórverutáknsins og það krafðist umtalsverðrar þekkingar í landmælingum að „stika“ út mörk jarða árlega eftir flóðin í Súmer og Egyptalandi svo að alls réttlætis væri gætt. Þessi skipting lands til samræmis við hin heilögu mál virðist ekki hafa einskorðast við fljótamenningarnar tvær í Austurlöndum nær, hennar verður þegar vart í Írlandi um 3600 f. Kr., eða jafnskjótt og landið var hæft til ræktunar eftir að ísaldarjöklarnir hörfuðu. Ummerki þessarar sömu landskiptingar hafa fundist og verið mæld í Suðurfrakklandi við Rennes-le-Château [2] og á Borgundarhólmi í Eystrasalti.
Til samræmis við
ákvæði lögmáls Móse var öllu
akuryrkjulandi í hinu forna Ísraelsríki skipt
niður í ferhyrninga.
Hringurinn innan hvers rétthyrnings var lögmætur
nytjaréttur réttborins Ísraelíta, eða
sem svarar 70% af flatarmálinu. Hins vegar voru hornin
fjögur utan hringsins, eða þau 30% sem eftir voru,
ætluð til framfærslu ekkjunnar,
munaðarleysingjans og útlendingsins
í landinu: „Því að Drottinn Guð yðar,
hann er Guð guðanna og Drottinn drottnanna, hinn mikli,
voldugi og óttalegi Guð sem ekki gjörir mannamun og
þiggur eigi mútur. Hann rekur réttar
munaðarleysingjans og ekkjunnar og elskar útlendinginn, svo
að hann gefur honum fæði og klæði“ (5 M 10. 17,
18). Auk þess tryggði lögmálið ekkjum enn
frekari framfærslu þar sem þeim var heimilað
að ganga í plógfarið og tína upp rekjuna.
Þau 30% sem þessi landskipting leiðir í
ljós er því sem næst sama hlutfallið og
þróuð velferðarríki nútímans
verja til velferðarmála.
Fjórverutáknið eins og það birtist á allri íslenskri mynt.
Í hinni íslensku landskiptingu goðaveldisins var „réttlætinu“ fullnægt með því að skipta landinu niður í hreppa til samræmis við goðorðin. Sjálft orðið „hreppur“ sjáum við að varðveist hefur sem „ríp“ í Rígsþulu og þannig hefur það einnig varðveist á Írlandi. Hinum ríkari bændum „hreppsins“ var þannig gert skylt að annast fátækraframfærslu. Jafnhliða þessu var hreppurinn eins konar velferðareining og almannatrygging velferðar meðlima sinna. Ef bær eða útihús brunnu var öðrum velmegandi bændum í hreppnum gert skylt að hjálpa til við enduruppbyggingarstarfið. Allt grundvallaðist þetta fyrirkomulag á skiptingu landsins til samræmis við fjórverutáknið:
Fjórverutáknið eins og það birtist á allri íslenskri mynt.
Í hinni íslensku landskiptingu goðaveldisins var „réttlætinu“ fullnægt með því að skipta landinu niður í hreppa til samræmis við goðorðin. Sjálft orðið „hreppur“ sjáum við að varðveist hefur sem „ríp“ í Rígsþulu og þannig hefur það einnig varðveist á Írlandi. Hinum ríkari bændum „hreppsins“ var þannig gert skylt að annast fátækraframfærslu. Jafnhliða þessu var hreppurinn eins konar velferðareining og almannatrygging velferðar meðlima sinna. Ef bær eða útihús brunnu var öðrum velmegandi bændum í hreppnum gert skylt að hjálpa til við enduruppbyggingarstarfið. Allt grundvallaðist þetta fyrirkomulag á skiptingu landsins til samræmis við fjórverutáknið:
Sæll
er sá er situr í skjóli hins Hæsta (Elyon),
sá er gistir í skugga hins Almáttka (Shaddai),
sá er segir við Drottin (Jahve): „Hæli mitt og háborg,
Guð minn (Elohim), er ég trúi á.
(Sl 91. 1, 2).
sá er gistir í skugga hins Almáttka (Shaddai),
sá er segir við Drottin (Jahve): „Hæli mitt og háborg,
Guð minn (Elohim), er ég trúi á.
(Sl 91. 1, 2).
Halldór Kiljan Laxness gerði sér frumlegar hugmyndir um landnám Íslands. Hann var sannfærður um að hluti landnámsmannanna hefði komið frá Miðenglandi. Hann byggði hugmyndir sínar á átökum þeim sem áttu sér stað á milli keltnesku og latnesku kirkjunnar í Englandi og íbúarnir hefðu einfaldlega flust til Íslands í leit að friðsælla umhverfi. En uppruni íslensku þjóðarinnar er mun flóknari en þetta. Með DNA rannsóknum hefur verið sýnt fram á, að uppruna 16% íslenskra karlmanna megi rekja til rómverska skattlandsins Dakíu við Svartahafsströndina, heimaslóða Gotanna. Gotarnir áttu einnig þátt í sögulegri framvindu Englands og í fornminjasafninu í Colchesterkastala má sjá grafarstein um Gota sem þjónaði í XX. herfylki rómverska hersins og féll í átökum við frumbyggjana í Essex árið 44 f. Kr. Steininn lét ekkja hans og börn reisa til minningar um hann.
Saga Gotanna er athyglisverð í þessu sambandi. Við fæðingu Krists voru þeir afar herskár þjóðflokkur og um miðbik annarrar aldar tóku þeir að fara ránsferðir um Galasíu sem tilheyrir Tyrklandi í dag, en þar stóðu kristin samfélög í miklum blóma. Flest þessara kristnu samfélag áttu uppruna að rekja til þeirra Galíleumanna sem hröktust frá Ísrael eftir uppreisnina gegn Rómverjum (67-71). Gotarnir tóku fjölmarga kristna menn herfangi og fluttu með sér til Dakíu allt til miðbiks þriðju aldar. Þannig er talið að sálmurinn Te Deum hafi verið samin í Dakíu á þessu tímaskeiði. Þegar Húnar tóku að sækja fram af miklum þunga frá sléttum Miðasíu hörfuðu Gotarnir smám saman til Miðevrópu og enn síðar til Englands, Þýskalands og Skandinavíu. Um miðja fjórðu öld þýddi gotneski biskupinn Ufelíus Biblíuna á gotnesku. Til þess að þetta væri unnt bjó hann til nýtt stafróf, gotneska stafrófið, sem var sambland úr latneska og gríska stafrófinu og aðlagað hljóðkerfi gotneskunnar. Eitt fornt afrit þessara þýðingar gotnesku Biblíunnar er varðveitt í sænsku Konungsbókhlöðunni í Stokkhólmi, talið vera frá því um 560.
Handritið er einstaklega vel varðveitt og afar fagurt með sérlega fallegri lýsingu. Ég sá það með mínum eigin augum á sýningu í Stuttgart í Þýskalandi fyrir um það bil 30 árum. Undir glerinu í sýningarskápnum hafði verið komið fyrir þýðingu af texta einnar opnunnar á latneska stafrófinu. Ég var þarna ásamt þremur öðrum Íslendingum og við lásum þennan texta og skildum án teljandi vandkvæða. Þetta leiðir einfaldlega í ljós hversu náskyld tungumál íslenskan og gotneskan eru, reyndar tvö af fjórum rótarmálum nútímaensku. Ég minnist þess einnig frá menntaskólaárunum þegar okkur voru fengnir í hendur listar með gotneskum orðum til að sýna uppruna „y“ í íslenskunni. Það sem ég er að reyna að tjá með þessu er sú staðreynd, að það er „hugsanlegt“ að fjórverutáknið hafi varðveist með kynblöndun Gotanna við upphaflega þræla sína frá Galasíu. Annað sem er athyglisvert í þessum sambandi er að fyrir 35 árum síðan fann þýskur fornleifafræðingur hinn heilaga gullhring Gota grafinn í jörðu í Rúmeníu, augljóslega til að forða honum frá því að falla í hendur Húna. Eftirmynd hans var ávallt látin liggja á altarinu í hofum á Íslandi í heiðnum sið og við hann svarinn baugeiðurinn.
Lögréttuhringurinn. Í honum sátu 48 goðar ásamt 96 ráðgjöfum,
tveimur á hvern goða. 12 goðar komu úr hverjum landsfjórðungi.
Þannig sátu alls 144 fulltrúar í lögréttu. Síðar fengu biskuparnir
tveir sæti í miðju Lögréttunnar ásamt lögsögumanni.
En það er jafnframt ýmislegt annað sem varpar ljósi á gotneskan uppruna íslenskrar menningar. Þannig voru allir heiðnir musterisprestar nefndir goðar. Öllu landinu var skipt niður í afmörkuð landsvæði þar hverjum goða var falin lögsaga, bæði í veraldlegum sem andlegum efnum. Þannig var öllu Íslandi skipt í fjórðunga til samræmis við fjórverutáknið. Miðpunkturinn var Alþingi, löggjafarsamkoman og jafnframt æðsti réttur landsins. Auk þess var landinu skipt niður í 24 goðorð. Orðið þýðir bókstaflega „staðurinn þar sem goðinn mælir fram orð guðanna.“ Lesandinn verður að fyrirgefa þó að ég sjái hér samlíkingu við „davar“ (orð) það sem æðstiprestur hins Gamla sáttmála bar til lýðsins úr hinu Allra helgasta. Það var sem sagt goðinn sem bar undirsátum sínum réttlæti eftir að hafa ráðgast við guð sinn í hofinu. Síðar urðu flest þessara hofa að kristnum kirkjum.
Það sem er einkar athyglisvert í þessu sambandi er sú staðreynd, að hverjum landsfjórðunganna var skipað ákveðið verndartákn og þessir yfirskilvitlegu verndarvættir voru þeir hinir sömu og í fjórða kafla Opinberunarbókar Jóhannesar guðspjallamanns, eða því sem næst! Í íslenska fjórverutákninu er það drekinn sem kemur í stað ljónsins. Í fyrsta lagi má rekja þetta til þess að ljón voru lítt þekkt á þessum norðlægu breiddargráðum. Í öðru lagi má varpa ljósi á þetta sökum hinna austrænu menningaráhrifa sem Gotarnir urðu fyrir á þeim öldum sem þeir bjuggu í Dakíu þar sem drekinn er tákn visku og guðdómlegs kraftar. Í þriðja lagi mætti varpa ljósi á þetta sem keltnesk menningaráhrif.
Það sem er einnig athyglisvert í þessu sambandi er heildarfjöldi þeirra sem sátu í lögréttunni, eða talan 144 (sjá Opb 14). Við sumarsólstöður á hverju ári kom þingheimur saman á Þingvöllum þar sem dómar goðanna voru lagðir undir allsherjarþing goðanna. Alþingi var hæstiréttur þjóðarinnar. Það sem er enn athyglisverðara í þessu sambandi var að hér voru allir jafnir fyrir lögunum. Og hér var aldrei kveðinn upp dauðadómur innan vébanda þingsins fremur en að honum væri framfylgt. Ef einhver hafði drýgt alvarlegan glæp var hann gerður útlægur frá landinu. Fyrir lögunum var hann níðingur! Lesandinn verður að fyrirgefa þegar ég játa, að griðarborgir Móselaganna koma mér ósjálfrátt í huga.
Goðarnir skrifuðu
lögbók og fjölmörg ákvæða hennar
eru í fullu gildi enn í dag, og það ekki
einungis á Íslandi, heldur í
Þýskalandi. Þegar þýskir
fræðimenn hófu endurskoðun þýska
borgararéttarins (Deutsche Bürgerrecht) í lok
nítjándu aldar kynnti dr. Konrad Maurer sér
sérstaklega ákvæði Jónsbókar og
mörg ákvæða hennar voru innleidd í
þýsku lögin og í fullu gildi enn í dag.
En það sem er athyglisverðast þessa alls er að hér var það sem fyrsta lýðveldi mannkynssögunnar sá dagsins ljós. Tilraun Períklesar í Grikklandi til forna stóð einungis yfir í 35 ár, en Alþingi kom saman á Þingvöllum frá 930 til 1800 þegar skipun kom frá danska konungsvaldinu að leggja lögréttu niður og flytja dómsvaldið til Reykjavíkur. En með vaxandi þjóðernishyggju var Alþingi endurreist árið 1843 í Reykjavík þar sem það hefur setið fram á daginn í dag.
Þingvellir.
Það var hér á Þingvöllum sem tveir fylkingar vopnaðra manna stóðu andspænis hvor annarri árið 1000. Önnur fylkingin samanstóð af kristnum mönnum, hin heiðnum. Ófriður virtist óumflýjanlegur milli þessara tveggja hópa. Ágreiningsefnið var hvort Ísland ætti að verða kristið eða ekki. Á síðustu stundu komu þessar andstæðu fylkingar sér saman um að lögsögumaðurinn, Þorgeir Ljósvetningagoði, skyldi hafa síðasta orðið og fylkingarnar sættast á úrskurð hans. Nú rann upp eitt af þessum einstæðu andartökum í mannkynssögunni og báðar fylkingarnar biðu í ofvæni eftir niðurstöðu hans. Hann gekk til tjalds síns þar sem hann dvaldist í þögn undir nautshúð og ráðgaðist við guði sína og samvisku í einn sólahring.
Hvað gerðist raun og veru í hjarta þessa heiðna goða veit enginn. En þegar hann snéri til baka eftir þetta „kyrrðartímabil þagnar“ lág úrskurður hans ljóst fyrir og var endanlegur: Ísland skyldi verða kristið! Og enn í dag berast orð þessa heiðna goða yfir aldanna djúp: EF VÉR RJÚFUM LÖGIN, RJÚFUM VÉR FRIÐINN! Heiðnir menn lutu úrskurðarvaldi hans og þannig urðu Íslendingar fyrsta þjóðin í heiminum sem gerðust kristnir með þingræðislegri kosningu. Fólkið snéri til síns heima og fjölmargir létu skírast í nálægri laug.
Heiðindómurinn var þannig upprættur í landinu með friðsamlegum hætti í eitt skipti fyrir öll. Og þegar í kjölfarið tók blómleg kristin menning að dafna í landinu og kirkjur komu í stað hinna heiðnu hofa og klaustur spruttu upp. Í klaustrunum tóku munkarnir að skrifa handrit og sömdu verk sem síðar urðu að einhverjum dýrmætustu perlum heimsbókmenntanna og lesin af fólki um allan heim. Á Suðurlandi efldist miðstöð kristindómsins í landinu, Skálholt, svo mjög að á fjórtándu öld var reist þar stærsta mannvirki úr viði í allri Evrópu, í reynd stærsta byggingin í Evrópu uns dómkirkjan í Chartres í Frakklandi var reist. Hómilíubókin, eitt þeirra fárra verka sem forðað var frá bókabrennunum við siðaskiptin [3] vekur undrun enn í dag, bæði fyrir stílbrögð fagurs máls [4] og guðfræði sem jafnast á við það besta sem kom úr pennum grísku kirkjufeðranna á fjórðu og fimmtu öld.
Fyrsti íslenski trúboðinn í eiginlegri merkingu orðsins var Þorvaldur víðförli sem var af ætt Skíðunga í Húnavatnssýslu. Síðar átti hann eftir að stofna klaustur í Garðaríki og er eini Íslendingurinn sem er skráður í helgramannatali Rússnesku rétttrúnaðarkirkjunnar. Þegar ég segi eiginlegur trúboði, skírskota ég til þeirrar staðreyndar að 50% íslenskra kvenna eru raktar með DNA rannsóknum til Bretlandseyjanna og Írlands og vafalaust hafa þær átt sinn þátt í því hversu skjótt kristni skaut rótum í landinu. Annar kunnur trúboði var Þangbrandur biskup og hirðprestur Ólafs Noregskonungs. [5]
Þannig gegndu menn frá þessu fjarlæga landi á mörkum hins byggilega heims lífvarðarstöðum við hina keisaralegu hirð í Miklagarði og pílagrímar fóru um hið heilaga Aþosfjall á pílagrímsferðum sínum til Jórsalaborgar. Ef til vill má segja að Guðríður Ósvífursdóttir hafi verið samnefnari þessarar kröftugu kristnu menningar. Hún sté fæti sínum á Vínland og heimsótti síðar hið Heilaga land heim. Vafalaust hefur hún verið einhver víðförlasti samtíðarmanna sinna. Síðar gerðist hún nunna og andaðist í hárri elli.
En það sem er athyglisverðast þessa alls er að hér var það sem fyrsta lýðveldi mannkynssögunnar sá dagsins ljós. Tilraun Períklesar í Grikklandi til forna stóð einungis yfir í 35 ár, en Alþingi kom saman á Þingvöllum frá 930 til 1800 þegar skipun kom frá danska konungsvaldinu að leggja lögréttu niður og flytja dómsvaldið til Reykjavíkur. En með vaxandi þjóðernishyggju var Alþingi endurreist árið 1843 í Reykjavík þar sem það hefur setið fram á daginn í dag.
Þingvellir.
Það var hér á Þingvöllum sem tveir fylkingar vopnaðra manna stóðu andspænis hvor annarri árið 1000. Önnur fylkingin samanstóð af kristnum mönnum, hin heiðnum. Ófriður virtist óumflýjanlegur milli þessara tveggja hópa. Ágreiningsefnið var hvort Ísland ætti að verða kristið eða ekki. Á síðustu stundu komu þessar andstæðu fylkingar sér saman um að lögsögumaðurinn, Þorgeir Ljósvetningagoði, skyldi hafa síðasta orðið og fylkingarnar sættast á úrskurð hans. Nú rann upp eitt af þessum einstæðu andartökum í mannkynssögunni og báðar fylkingarnar biðu í ofvæni eftir niðurstöðu hans. Hann gekk til tjalds síns þar sem hann dvaldist í þögn undir nautshúð og ráðgaðist við guði sína og samvisku í einn sólahring.
Hvað gerðist raun og veru í hjarta þessa heiðna goða veit enginn. En þegar hann snéri til baka eftir þetta „kyrrðartímabil þagnar“ lág úrskurður hans ljóst fyrir og var endanlegur: Ísland skyldi verða kristið! Og enn í dag berast orð þessa heiðna goða yfir aldanna djúp: EF VÉR RJÚFUM LÖGIN, RJÚFUM VÉR FRIÐINN! Heiðnir menn lutu úrskurðarvaldi hans og þannig urðu Íslendingar fyrsta þjóðin í heiminum sem gerðust kristnir með þingræðislegri kosningu. Fólkið snéri til síns heima og fjölmargir létu skírast í nálægri laug.
Heiðindómurinn var þannig upprættur í landinu með friðsamlegum hætti í eitt skipti fyrir öll. Og þegar í kjölfarið tók blómleg kristin menning að dafna í landinu og kirkjur komu í stað hinna heiðnu hofa og klaustur spruttu upp. Í klaustrunum tóku munkarnir að skrifa handrit og sömdu verk sem síðar urðu að einhverjum dýrmætustu perlum heimsbókmenntanna og lesin af fólki um allan heim. Á Suðurlandi efldist miðstöð kristindómsins í landinu, Skálholt, svo mjög að á fjórtándu öld var reist þar stærsta mannvirki úr viði í allri Evrópu, í reynd stærsta byggingin í Evrópu uns dómkirkjan í Chartres í Frakklandi var reist. Hómilíubókin, eitt þeirra fárra verka sem forðað var frá bókabrennunum við siðaskiptin [3] vekur undrun enn í dag, bæði fyrir stílbrögð fagurs máls [4] og guðfræði sem jafnast á við það besta sem kom úr pennum grísku kirkjufeðranna á fjórðu og fimmtu öld.
Fyrsti íslenski trúboðinn í eiginlegri merkingu orðsins var Þorvaldur víðförli sem var af ætt Skíðunga í Húnavatnssýslu. Síðar átti hann eftir að stofna klaustur í Garðaríki og er eini Íslendingurinn sem er skráður í helgramannatali Rússnesku rétttrúnaðarkirkjunnar. Þegar ég segi eiginlegur trúboði, skírskota ég til þeirrar staðreyndar að 50% íslenskra kvenna eru raktar með DNA rannsóknum til Bretlandseyjanna og Írlands og vafalaust hafa þær átt sinn þátt í því hversu skjótt kristni skaut rótum í landinu. Annar kunnur trúboði var Þangbrandur biskup og hirðprestur Ólafs Noregskonungs. [5]
Þannig gegndu menn frá þessu fjarlæga landi á mörkum hins byggilega heims lífvarðarstöðum við hina keisaralegu hirð í Miklagarði og pílagrímar fóru um hið heilaga Aþosfjall á pílagrímsferðum sínum til Jórsalaborgar. Ef til vill má segja að Guðríður Ósvífursdóttir hafi verið samnefnari þessarar kröftugu kristnu menningar. Hún sté fæti sínum á Vínland og heimsótti síðar hið Heilaga land heim. Vafalaust hefur hún verið einhver víðförlasti samtíðarmanna sinna. Síðar gerðist hún nunna og andaðist í hárri elli.
Staður sá sem goðarnir
kusu sér til þinghalds er einkar athyglisverður. Hann
er á miðri sprungu flekaskilanna milli meginlandshellu
Evrópu og Ameríku þar sem þessar tvær
heimsálfur mætast.
Jarðfræðilega séð tilheyrir Ísland
þannig bæði Evrópu og Ameríku. Í
dag hafa ferðafrömuðir jafnvel byggt brú þar
sem ferðamenn geta gengið á milli álfanna
á tveimur mínútum!
Í táknrænni merkingu er staðurinn ekki síður áhugaverður. Til austurs í Evrópuhlutanum breiða þingslétturnar úr sér. Að vestanverðu, Í Ameríkuhlutanum, blasir við ókleifur hamraveggur einungis fær fuglinum fljúgandi. Engu er líkara en að hin guðdómlega forsjón sé að segja okkur: „Þið getið einungis flogið til hins nýja heims á vængjum elskunnar.“ Ef til vill erum við hér komin að kjarna málsins: Að mannkynið geti einungis flogið til nýrrar heimstilhögunar á vængjum trúar, elsku og friðar! Ef til var það þessi sýn sem hinir himnesku tignarvættir, hin ljósa þjóð eilífrar gleði, blés goðanum í brjóst undir nautshúðinni í húmi næturinnar? Að þeir hafi leitt honum fyrir sjónir að ný heimsskipun myndi sjá dagsins ljós undir merki krossins? Þetta vitum við að sjálfsögðu ekki, en ákvörðum hans var engu að síður viturleg.
Þingvallakirkja er auðmjúk sveitakirkja. Jóhannes Páll
páfi II söng messu á Þingvöllum árið 1989.
Í táknrænni merkingu er staðurinn ekki síður áhugaverður. Til austurs í Evrópuhlutanum breiða þingslétturnar úr sér. Að vestanverðu, Í Ameríkuhlutanum, blasir við ókleifur hamraveggur einungis fær fuglinum fljúgandi. Engu er líkara en að hin guðdómlega forsjón sé að segja okkur: „Þið getið einungis flogið til hins nýja heims á vængjum elskunnar.“ Ef til vill erum við hér komin að kjarna málsins: Að mannkynið geti einungis flogið til nýrrar heimstilhögunar á vængjum trúar, elsku og friðar! Ef til var það þessi sýn sem hinir himnesku tignarvættir, hin ljósa þjóð eilífrar gleði, blés goðanum í brjóst undir nautshúðinni í húmi næturinnar? Að þeir hafi leitt honum fyrir sjónir að ný heimsskipun myndi sjá dagsins ljós undir merki krossins? Þetta vitum við að sjálfsögðu ekki, en ákvörðum hans var engu að síður viturleg.
Þingvallakirkja er auðmjúk sveitakirkja. Jóhannes Páll
páfi II söng messu á Þingvöllum árið 1989.
Það sem gerðist á
Þingvöllum á Íslandi árið 1000 er
athyglisvert, rétt eins og opinberun
Guðsmóðurinnar í Mexíkó 1531
þegar tvær herskáar og fjandsamlegar
menningarheildir stóðu vígreifar hvor gegn annarri,
Astekarnir og Spánverjarnir. Ekki hefði þurft að
spyrja að leikslokum ef hin blessaða mey hefði ekki
blandað sér inn í þróun mála:
Vígveldi Spánverja hefði murkað lífið
úr Astekunum. Eitt sinn heyrði ég viðtal við
verkfræðing sem starfaði um nokkurra ára skeið
í Ísrael. Hann greindi frá því að
verðandi yfirmönnum í Ísraelsher væri gert
að sækja námskeið í
Íslandssögu. Hvers vegna? Sökum þess að
Ísland er eina sjálfstæða
þjóðin í heiminum í dag sem hefur engan
fastaher. Þetta er lokatakmark Ísraelsmanna og
þannig geta þeir horft til Íslands sem hins Fyrirheitna lands. Var
það ekki Benjamín litli sem Jakob sagði að
myndi búa meðal eyjanna mörgu í norðri? Er
það ekki hér sem fjórverutáknið
hefur gegnt hlutverki sínu til fulls. Þarfnast
þær þjóðir sem lífa undir
verndarhjúp El Shaddai vopna til að greiða úr
málum sínum? Eða hvað boðar 76.
Davíðssálmurinn okkur?
Drottinn okkar Jesú Kristur sagði: „Sælir eru friðflytjendur, því að þeir munu Guðs börn kallaðir verða“ (Mt 5. 9). Ég er hjartanlega sammála Rick Warren þegar hann segir: „Veitið því athygli að Jesús sagði ekki: Sælir eru þeir sem elska friðinn vegna þess að ALLIR elska friðinn. Hann sagði ekki heldur: Sælir eru hinir friðsömu, þeir sem aldrei láta neitt raska friði sínum. Jesús sagði: Sælir eru friðflytjendur – þeir sem leitast við að jafna deilur. Friðflytjendur eru sjaldgæfir vegna þess að það er erfitt að flytja öðrum frið.“ [6]
Það er bæði kaldhæðnislegt og auðmýkjandi fyrir kristna menn að Guð skuli hafa útvalið hindúa. Gandhí, til að áminna þá um þann mátt sem felst í friðsamlegri andstöðu. En Guð er ávallt hagsýnn og talar með verkum sínum, bæði á Indlandi og Íslandi, fyrrum sem nú á tímu. Hl. Silúan frá Aþos lagði ríka áherslu á að DROTTINN HEFÐI ALDREI FÆRT OKKUR Í HENDUR FRIÐARBOÐSKAP SINN EF HANN HEFÐI EKKI VERIÐ RAUNHÆFUR. Það eru ætíð fyrir hendi önnur úrræði til að jafna deilur meðal manna og þjóða. Drottinn okkar opinberaði okkur leiðina til þessa friðar: „Fyrirgef oss vorar skuldir, svo sem vér og fyrirgefum vorum skuldunautum.“ Ég bið lesandann að lesa að nýju það sem var skrifað um þennan yfirskilvitlega frið í umfjölluninni um Englakross eyðimerkurfeðranna í Hugleiðingu 68.
Þrisvar sinnum hefur það gerst að heilög helgi vébanda Alþingis hefur verið rofin og troðinn undir fótum mennskra hugvillna og hugsmíða. Í öllum þessum þremur tilvikum voru það skósveinar erlends valds og stríðsherra sem vanvirtu mannhelgi lífsins á Alþingi. Fyrsta atvikið gerðist á sextándu öld þegar þeir tóku að drekkja vanfærum konum í pokum og stelka karlmenn og hengja í æði erlendra valdboða. Í annað skiptið átti þetta sér stað árið 1971 þegar deyðing ófæddra barna var lögleidd: „Þeir þyrma ekki lífsafkvæmum, og líta ekki miskunnaraugum til ungbarna“ (Jes 13. 18):
Í þriðja skiptið gerðist þetta þegar forsætisráðherra og utanríkisráðherra Lýðveldisins Íslands létu erlenda stríðsherra leiða sig til þátttöku í hernaðaraðgerðum í Írak. Þetta gerðu þeir án samráðs við Utanríkismálanefnd Alþingis og þvert gegn vilja mikils meirihluta þjóðarinnar. Árið 1944 kom þjóðin enn einu sinni saman á Þingvöllum undir verndarhjúp fjórverutáknsins og samþykkti stjórnarskrá hins nýstofnaða lýðveldis. Þar er tekið skírt fram að Lýðveldið Ísland skuli aldrei að eilífu taka þátt í hernaðarátökum á hendur öðrum þjóðum. Orð hins heiðna goða koma afur upp í hugann: „Ef við rjúfum lögin rjúfum við friðinn!“ Mennsk lög eru einungis endurspeglun enn æðri laga: LAGA GUÐS. SÁ SEM HAFNAR LÖGUM GUÐS HAFNAR JAFNFRAMT FRIÐI HANS: KRISTSFRIÐNUM
Í garðinum sagði Drottinn okkar: „Slíðra sverð þitt! Allir, sem sverði bregða, munu fyrir sverði falla“ (Mt 26. 52). Þetta er það sem við sjáum gerast í Írak. Hundruðum saman hafa ungir hermenn fallið fyrir brugðnu sverði hatursins, þúsundir saklausra borgara hafa fallið fyrir hinu óslíðraða sverðu mennskra hugvillna og að baki þessarar tálsýnar glottir Satan, en nafn hans er einnig DAUÐINN. Í reynd hefur Vesturkirkjan ekki enn sem komið er endurskoðað afstöðu sína til styrjaldarreksturs sem brýtur í bága við KRISTSFRIÐINN. Einstakar þjóðkirkjur Austurkirkjunnar hafa gert það í aldanna rás, en í óþökk Patríarkans í Konstantínópel. Lofsvert er hversu mikla trúfesti patríarkar Austurkirkjunnar hafa auðsýnt friðarboðskap Krists.
Ég segi EF hin heilögu vébönd friðar fjórverutáknsins yrðu þanin út eins og tjaldvoð til að umlykja þetta rykkorn í alheiminum sem við köllum Móðir jörð, myndi friður ríkja manna á meðal. Í hlutverki sínu sem hinn litli Benjamín er það hlutverk Íslands að bera heiminum þennan friðarboðskap fjórverutáknsins.
Við skulum biðja fyrir öllum þeim innanlands og utan sem rjúfa Kristsfriðinn með orðum sjálfs Frelsarans:
Guð er augljós orðinn
í Júda,
í Ísrael er nafn hans mikið.
Skáli hans er Salem (friður)
og bústaður hans á Síon.
Þar braut hann sundur leiftur bogans,
skjöld og sverð og hervopn.
(Sl 76. 1-3).
í Ísrael er nafn hans mikið.
Skáli hans er Salem (friður)
og bústaður hans á Síon.
Þar braut hann sundur leiftur bogans,
skjöld og sverð og hervopn.
(Sl 76. 1-3).
Viðvörun
til allra friðflytjenda á jörðu
Drottinn okkar Jesú Kristur sagði: „Sælir eru friðflytjendur, því að þeir munu Guðs börn kallaðir verða“ (Mt 5. 9). Ég er hjartanlega sammála Rick Warren þegar hann segir: „Veitið því athygli að Jesús sagði ekki: Sælir eru þeir sem elska friðinn vegna þess að ALLIR elska friðinn. Hann sagði ekki heldur: Sælir eru hinir friðsömu, þeir sem aldrei láta neitt raska friði sínum. Jesús sagði: Sælir eru friðflytjendur – þeir sem leitast við að jafna deilur. Friðflytjendur eru sjaldgæfir vegna þess að það er erfitt að flytja öðrum frið.“ [6]
Það er bæði kaldhæðnislegt og auðmýkjandi fyrir kristna menn að Guð skuli hafa útvalið hindúa. Gandhí, til að áminna þá um þann mátt sem felst í friðsamlegri andstöðu. En Guð er ávallt hagsýnn og talar með verkum sínum, bæði á Indlandi og Íslandi, fyrrum sem nú á tímu. Hl. Silúan frá Aþos lagði ríka áherslu á að DROTTINN HEFÐI ALDREI FÆRT OKKUR Í HENDUR FRIÐARBOÐSKAP SINN EF HANN HEFÐI EKKI VERIÐ RAUNHÆFUR. Það eru ætíð fyrir hendi önnur úrræði til að jafna deilur meðal manna og þjóða. Drottinn okkar opinberaði okkur leiðina til þessa friðar: „Fyrirgef oss vorar skuldir, svo sem vér og fyrirgefum vorum skuldunautum.“ Ég bið lesandann að lesa að nýju það sem var skrifað um þennan yfirskilvitlega frið í umfjölluninni um Englakross eyðimerkurfeðranna í Hugleiðingu 68.
Þrisvar sinnum hefur það gerst að heilög helgi vébanda Alþingis hefur verið rofin og troðinn undir fótum mennskra hugvillna og hugsmíða. Í öllum þessum þremur tilvikum voru það skósveinar erlends valds og stríðsherra sem vanvirtu mannhelgi lífsins á Alþingi. Fyrsta atvikið gerðist á sextándu öld þegar þeir tóku að drekkja vanfærum konum í pokum og stelka karlmenn og hengja í æði erlendra valdboða. Í annað skiptið átti þetta sér stað árið 1971 þegar deyðing ófæddra barna var lögleidd: „Þeir þyrma ekki lífsafkvæmum, og líta ekki miskunnaraugum til ungbarna“ (Jes 13. 18):
Gef varnarlausum vernd í
trú,
því virðing lífi ber.
Já, hrær við köldum hjörtum nú,
þín heitust miskunn er.
því virðing lífi ber.
Já, hrær við köldum hjörtum nú,
þín heitust miskunn er.
Í þriðja skiptið gerðist þetta þegar forsætisráðherra og utanríkisráðherra Lýðveldisins Íslands létu erlenda stríðsherra leiða sig til þátttöku í hernaðaraðgerðum í Írak. Þetta gerðu þeir án samráðs við Utanríkismálanefnd Alþingis og þvert gegn vilja mikils meirihluta þjóðarinnar. Árið 1944 kom þjóðin enn einu sinni saman á Þingvöllum undir verndarhjúp fjórverutáknsins og samþykkti stjórnarskrá hins nýstofnaða lýðveldis. Þar er tekið skírt fram að Lýðveldið Ísland skuli aldrei að eilífu taka þátt í hernaðarátökum á hendur öðrum þjóðum. Orð hins heiðna goða koma afur upp í hugann: „Ef við rjúfum lögin rjúfum við friðinn!“ Mennsk lög eru einungis endurspeglun enn æðri laga: LAGA GUÐS. SÁ SEM HAFNAR LÖGUM GUÐS HAFNAR JAFNFRAMT FRIÐI HANS: KRISTSFRIÐNUM
Í garðinum sagði Drottinn okkar: „Slíðra sverð þitt! Allir, sem sverði bregða, munu fyrir sverði falla“ (Mt 26. 52). Þetta er það sem við sjáum gerast í Írak. Hundruðum saman hafa ungir hermenn fallið fyrir brugðnu sverði hatursins, þúsundir saklausra borgara hafa fallið fyrir hinu óslíðraða sverðu mennskra hugvillna og að baki þessarar tálsýnar glottir Satan, en nafn hans er einnig DAUÐINN. Í reynd hefur Vesturkirkjan ekki enn sem komið er endurskoðað afstöðu sína til styrjaldarreksturs sem brýtur í bága við KRISTSFRIÐINN. Einstakar þjóðkirkjur Austurkirkjunnar hafa gert það í aldanna rás, en í óþökk Patríarkans í Konstantínópel. Lofsvert er hversu mikla trúfesti patríarkar Austurkirkjunnar hafa auðsýnt friðarboðskap Krists.
Ég segi EF hin heilögu vébönd friðar fjórverutáknsins yrðu þanin út eins og tjaldvoð til að umlykja þetta rykkorn í alheiminum sem við köllum Móðir jörð, myndi friður ríkja manna á meðal. Í hlutverki sínu sem hinn litli Benjamín er það hlutverk Íslands að bera heiminum þennan friðarboðskap fjórverutáknsins.
Við skulum biðja fyrir öllum þeim innanlands og utan sem rjúfa Kristsfriðinn með orðum sjálfs Frelsarans:
FAÐIR, FYRIRGEF ÞEIM,
ÞVÍ AÐ ÞEIR VITA EKKI, HVAÐ ÞEIR
GJÖRA (Lk 23. 34).
[1].
The
Penguin Dictionary of Symbols, bls. 986.
[2]. Henry Lincoln, Key to the Sacred Symbol, the Windrush Press, Gloucestershire, 1997.
[3]. Í annálum er greint frá því að það tók lúterskan prest heila tvo daga að brenna bókasafn Helgafellsklaustur.
[4]. Sá mæti fræðimaður, Jón Helgason, komst eitt sinn svo að orði „að sá íslenskur rithöfundur sem ekki hefur þaullesið Hómilíubók væri litlu betur undir starf sitt búinn en sá prestur sem enn eigi ólesna fjallræðuna.“
[5]. Ólafur Noregskonungur óls upp í Kængarði (Kíev) í Garðaríki til átján ára aldurs. Í fornri rússneskri helgisögn er greint frá því, að það voru hinir norrænu prinsar sem reistu Klettakirkjuna í Kíev þar sem allir helgustu menn Rússa voru lagðir til hvíldar fyrr á öldum.
[6] The Purpose Driven Life, bls. 153.
[2]. Henry Lincoln, Key to the Sacred Symbol, the Windrush Press, Gloucestershire, 1997.
[3]. Í annálum er greint frá því að það tók lúterskan prest heila tvo daga að brenna bókasafn Helgafellsklaustur.
[4]. Sá mæti fræðimaður, Jón Helgason, komst eitt sinn svo að orði „að sá íslenskur rithöfundur sem ekki hefur þaullesið Hómilíubók væri litlu betur undir starf sitt búinn en sá prestur sem enn eigi ólesna fjallræðuna.“
[5]. Ólafur Noregskonungur óls upp í Kængarði (Kíev) í Garðaríki til átján ára aldurs. Í fornri rússneskri helgisögn er greint frá því, að það voru hinir norrænu prinsar sem reistu Klettakirkjuna í Kíev þar sem allir helgustu menn Rússa voru lagðir til hvíldar fyrr á öldum.
[6] The Purpose Driven Life, bls. 153.