Það er því sem næst nauðsynlegt að skilja allt Hebreabréfið til þess að boðskapur þess verði okkur ljós. Í sem fæstum orðum fjallar bréfið um tvenns konar prestdóm. Fyrri prestdómurinn var efnislegur, grundvallaðist á efnislegum skrúðklæðum, tjaldbúð, fórnum og fyrirgefningu sem fékkst sökum helgisiða. Allt snérist þetta um hið efnislega. Hin nýja tilhögun er andlegur prestdómur ásamt andlegum skrúðklæðum, andlegri tjaldbúð og fórnum: Andlegur að hverju sem hann lýtur. Þegar Kristur gegndi prestþjónustu sinni í fórn sinni á krossinum, þá var hann ekki skrýddur silki, gulli og dýrmætum eðalsteinum, heldur elsku, vísdómi, þolgæði, hlýðni og dygðum. Enginn sá þessi skrúðklæði hans nema Guð einn og uppspretta Andans vegna þess að þetta var allt saman andlegs eðlis. – PREDIKANIR MARTEINS LÚTERS, VOL. VII, BLS 164.


Kristur fórnaði ekki höfrum, kálfum eða fuglum, ekki brauði, blóði eða holdi eins og Aron og eftirmenn hans. Hann fórnaði sínum eiginn líkama og blóði og fórn hans var andleg vegna þess að hún var borin fram í Heilögum Anda, eins og þegar hefur verið vikið að. Þrátt fyrir að líkami og blóð Krists væri sýnilegt líkt og gegnir um alla efnislega hluti, blasti fórn hans ekki við sjónum. Hér var ekki um sýnilega fórn að ræða eins og gegndi um þær fórnir sem fóru um hendur Arons. Þá voru hafrarnir, kálfarnir, holdið og blóðið efnislegar fórnir bornar fram með sýnilegum hætti og viðurkennt sem fórn. En Kristur fórnaði sér í hjartanu frammi fyrir Guði. Ekkert dauðlegt gat borið skyn á þessa fórn. Þess vegna varð líkamlegt hold hans og blóð að andlegri fórn. Þannig berum við kristnir menn og afkomendur Krists og Arons fram líkami okkar (Rm 12. 1). Og þannig eru fórnir okkar einnig andlegar fórnir, eða eins og Páll kemst að orði „velþóknanlegar“ vegna þess að við gerum þetta með andlegum hætti og Guð einn sér þær.

Með sama hætti er tjaldbúðin eða húsið andlegt í hinni nýju tilhögun vegna þess að það er himininn eða nærvera Guðs. Kristur hékk á krossinum, honum var ekki fórnfært í musteri. Honum var fórnað frammi fyrir ásýnd Guðs og þar dvelur hann enn. Krossinn er altarið í andlegum skilningi. Hinn efnislegi kross var að vísu sýnilegur, en enginn bar skyn á hann sem altari Krists. Með sama hætti var bæn hans, hið úthellta blóð hans, brennifórn hans, andlegs eðlis vegna þess að allt var þetta gert í anda hans.

Með sama hætti voru ávextir og blessun þjónustu hans og fórnir, fyrirgefning synda okkar og réttlæting, einnig andlegs eðlis. Í Gamla sáttmálanum verðskuldaði presturinn einungis ytri syndafyrirgefningar með fórnum sínum og blóðsmurningu vegna þess að lýðurinn var eins og börn. Sá sem meðtók þetta gat farið ferða sinna á meðal fólksins. Hið ytra séð var hann heilagur og hafði þegið aflausn. Sá sem fékk ekki syndaaflausn úr hendi prestsins var vanhelgur og neitað um samfélagsleg réttindi og forréttindi. Hann var í öllu aðskildur eins og þeir sem eru bannfærðir í dag. – PREDIKANIR MARTEINS LÚTERS, VOL. VII, BLS 165.


Hann gekk í gegnum hina stærri og fullkomnari tjaldbúð, sem ekki er með höndum gjörð, það er að segja, ekki af þessari sköpun (Heb 9.  11)

Postulinn nafngreinir ekki tjaldbúðina sem hann minnist á, fremur en að hann geti það: Svo undursamleg er hún í eðli sínu! Hún er einungis til fyrir Guði og okkar í trú og mun opinberast að loknu þessu lífi. Hún er ekki með höndum gjörð líkt og tjaldbúð Gyðinganna. Eða með öðrum orðum, ekki af „þessari sköpun.“ Gamla tjaldbúðin, rétt eins og allar aðrar byggingar sama eðlis og hún, var gerð úr viði og efni sem Guð hafði skapað. Guð segir í Jesaja 66. 1-2: „Hvaða hús munuð þér geta reist mér? Hönd mín hefur gjört allt þetta og þannig er allt til orðið – segir Drottinn.“ En hin stærri tjaldbúð hefur enn ekki tekið á sig mynd, hún er ekki fullgerð. Guð er að reisa hana og hann mun opinbera hana. Sjálfur segir Kristur (Jh 14. 3): „Þegar ég er farinn burt og hef búið yður stað.“ – PREDIKANIR MARTEINS LÚTERS, VOL. VII, BLS 167.


Hvað áhrærir hið andlega ásæi urðu mótmælendakirkjurnar að horfast í augu við sömu dapurlegu þróunina eins og kaþólska kirkjan á komandi öldum sökum skynsemishyggjunnar. Í þessu sambandi verðum við að gera greinarmun á fyrstu kynslóð mótmælenda og eftirkomendum þeirra. Fjölmargir af fyrstu kynslóð mótmælenda í Þýskalandi voru undir djúpstæðum áhrifum frá Vinum Guðs. Minnast má á nöfn eins og Carlstadt, Jóhannes Arndt og Philipp Jakob Spener, upphafsmann þýsku hreintrúarstefnunnar, Martin Möller og John Bunyan í Englandi. [1] Þannig lét Guðbrandur Þorláksson biskup gefa út rit eins Martins Möller, Mysterium Magnum (Sá mikli leyndardómur um það himneska brullaup og andlega samtengingu vors herra Jesú Krists og hans brúður kristilegrar kirkju) á Hólum 1615. Ég hef einnig vikið að tveimur miklum djúphyggjumönnum úr hópi mótmælenda hér að framan, Svíanum Hjalmar Ekström og Bandaríkjamanninum  Bæna-Hyde (Hugleiðing 72).