Í Orðskýringunum hef ég safnað saman tilvísunum í bænina, ein og fjallað er um hana í Hinu gullna húsi Guðs. Helgidómur tjaldbúðarinnar opinberar hinn guðdómlega Stiga elskunnar, Jakobsstigann til himins í ásæinu. Á skýringarmyndinni sjáum við hvernig hinn himneski Faðir hefur hagað gerð helgidómsins og hvernig hann opinberar aðgerðaráætlun sína manninum til handa í lífi náðarinnar. Guðfræðilegu dygðirnar þrjár eru auðkenndar með grænum lit til hægri á uppdrættinum: A (trú); B (von) og C (kærleikur).
    Brúnu tölustafirnir skírskota til hinna níu bænastiga hl. Teresu frá Avíla eins og hún skilgreindi þau, en vísa jafnhliða til hinna níu rima í stiga elskunnar hjá Jóhannesi af Krossi. Þessi bænastig eru:


Hvað varðar mikilvægi hins andlega ásæis vísa ég til orða guðfræðingsins Karl Rahners sem tjáið það af mikilli dirfsku: „Kristnir menn framtíðarinnar munu annað hvort vera djúphyggjumenn, eða hverfa af sjónarsviðinu.“ [1] Einhver spakur maður komst svo að orði: „Einfaldasta aðferðin til að beina athygli sinni að Guði felst í því að gleyma öllu öðru.“ Þetta er auðveldara sagt en gert. Þegar leitast er við að gera grein fyrir því sem gerist þegar við einbeitum athygli okkar og árvekni að Guði í ásæinu, þá er hér um svo andlega viðleitni að ræða, að erfitt getur reynst að tjá slíkt með orðum. Auðveldara er að segja hvað þetta er ekki: Viðleitni án hugsana, orða eða yfirborðskenndra tilfinninga.

Flest okkar höfum engu að síður sannreynt leyndardóm ásæisins með tilviljanakenndum hætti. Þeir sem hafa eðlislægan næmleika til að bera, eins og listamenn, gera þetta iðulega. Í sem fæstum orðum felur þetta í sér að láta hrífast frá sjálfum sér og heillast gagnvart einhverju sem fagurt er. Allflestir hafa komið til einhvers fagurs staðar, eins og að standa á sjávarströnd við sólarlag, og látið heillast af fegurð sköpunarverks Guðs. Við skynjum hvernig við hverfum sjálfum okkur eitt andartak: Erum hrifin af orðlausri undrun sökum fegurðarinnar. Þetta tekur að gerast oftar og oftar þegar trú okkar fer að dýpka, eins og til að mynda við tilbeiðslu altarissakramentisins. Við lítum á armbandsúrið áður en við krjúpum niður og að liðnum nokkrum andartökum þegar við lítum á það aftur hafa liðið þrjár klukkustundir, í stað þessara örfáu mínútna sem okkur „fannst“ að hefðu liðið. Við höfum verið einhvers staðar „annars staðar“ á stað utan tíma og rúms.



Þið getið gert tilraun á ykkur sjálfum hvað varðar byrjunarstig í ásæisins [2] ef þið eruð reiðubúin til að fórna til þess um 30 mínútum af tíma ykkar. Ég hef valið myndina hér að ofan af hinu Alhelga hjarta Drottins til íhugunar vegna þess að helgidómur tjaldbúðarinnar er forgildi hinnar einu hræringar þess, að draga alla til sín úr heimi holds, myrkurs og dauða: „Ég mun draga alla til mín“ (sjá Jh 12. 32). Í þessu sambandi verðum við að gera okkur ljósan mun þann sem er á táknmynd og ímynd, eða með orðum Edith Stein:


Nú er helgidómur tjaldbúðarinnar í heild sinni safn heilagra ímynda í ljósi HOLDTEKJU KRISTS og opinberuð voru sem forgildi hans í hinum Gamla sáttmála. Hann er eins konar útibúi listasafns heilagra ímynda Guðs í Biblíunni sem Guð opinberar okkur til uppfræðslu hvað lítur að aðgerðaráætlun sinni um að leiða okkur til KRISTSGJÖRNINGARINNAR. Sérhver íkonuskrifari og trúarlegur listamaður lýkur upp fyrir okkur glugga til himins með list sinni. Þrátt fyrir að Jóhannes af Krossi væri fyrst og fremst djúphyggjumaður, guðfræðingur og ljóðskáld, var hann einnig gæddur góðum myndlistarhæfileikum eins og við getum séð af mynd þeirri sem hann dró upp af krossinum (Hugleiðing 44). Jóhannes af Krossi gerði sér jafnframt ljóst hvers hinn KROSSFESTI krefðist af hans hálfu sem listamanns:


Þessi orð festi Edith Stein á blað í Vísindum krossins. Sú ímynd sem dregin er upp af hinu Alhelga hjarta Jesú hér að ofan er heldur ekki nein venjuleg ímynd. Jesús opinberaði hana afar helgri konu um miðbik nítjándu aldarinnar og síðan hefur hún farið sigurför um kaþólsku kirkjuna og orið ótöldum sálum til ósegjanlegrar blessunar vegna þess að hún opinberar sálinni „vísindi krossins“. Hið sama má fullyrða um helgidóm tjaldbúðar hins Lifandi Guðs. Í þessu sambandi er vikið að hinni fornu merkingu orðsins: VÍSDÓMUR. Þessi vísindi spekinnar opinbera það sem lifði í HJARTA GUÐS FÖÐUR OG HINS ALHELGA HJARTA JESÚ „áður en heimurinn var grundvallaður,“ að hann „hefur útvalið oss í Kristi til þess að vér værum HELAGIR og LÝTALUSIR fyrir honum“ (Ef 1. 4) í ELSKU HANS. Um þetta snýst ásæið vegna þess að það er í því sem þessi elska glæðist.




Víkjum þá aftur að þessari tilraun. Allt sem er farið fram á, kæri lesandi, er að þú horfir á ímyndina af Jesú hér að ofan í dálítinn tíma. Til þess að öðlast fyrr einbeitingu er ágætt ráð að hægja örlítið á andardrættinum. Hafnaðu öllum skilaboðum sem berast að utan. Horfðu til hans í friðsamri kyrrð og opnaðu bókstaflega persónuleika þínum upp fyrir honum: Bjóddu honum inn til þín! Því sem næst samstundis mun þessi nýja aðferð til að skynja ljúka upp ókunnum möguleikum. Þú munt finna til vaxandi innri friðar og hvernig dregur úr látlausri starfsemi hugans og hvernig hann bókstaflega hægir á sér. Fjarlægðin milli frumlagsins (þíns) og andlagsins (Jesú) tekur smám saman að hverfa. Brú til samskipta hefur verið byggð og veggur aðskilnaðarins brotinn niður. Samband hefur skapast: Stefnumót. Þú hefur gengið inn í heim sannra tjáskipta og gefið „heila auganu“ (Lk 11. 34-36) tækifæri til að sjá. Samfélag á miklu dýpra sviði hefur skapast. Þetta er það sem gerist ávallt þegar yfirborðshugurinn hefur verið kyrrður og einbeitingin tekur völdin í meðvitundinni.

Meðan hugann skortir einbeitingu og hin rökkryfjandi skynsemi er allsráðandi streymir látlaus straumur hugmynda og ímynda fram í ímyndunaraflið og minnið. Í þessari litlu tilraun hefur okkur auðnast að hægja á eða jafnvel stöðva alveg þetta flæði. Það er einungis með þessum hætti sem unnt er að nálgast þann heim sem er að finna handan hugsana og orða.

Þannig getum við einbeitt athygli okkar og árvekni í heimi bænar og tilbeiðslu. Óhjákvæmilega glæðir þessi heilaga ímynd Drottins okkar og Endurlausnara ELSKUNA HIÐ INNRA og við tölum að dvelja í nærveru þess sem elskaði okkur af fyrra bragði í KÆRLEIKSRÍKRI ATHYGLI. Það er einmitt hún sem er kjarni ásæisins eins og Jóhannes af Krossi skilgreindi það. Þetta er sú aðferð eða viðleitni sem Teresa frá Avíla mælti svo eindregið með við andlegar dætur sínar: Mira que mirar (Horfið til hans sem horfir á ykkur)! Og hún áminnti andlegar dætur sínar á þá staðreynd, að hún gerði ekki þær kröfur til þeirra að hugsa mikið, HELDUR AÐ ELSKA MIKIÐ. Þegar lögð er dagleg rækt við bænina í kærleiksríkri árvekni tekur hæfileikinn til einbeitingar smám saman að vaxa og eins og sagt hefur verið í kirkjunni í aldanna rás: Ubi caritas et amor, Deus ibi est – þar sem kærleikurinn og elska ríkja, þar er Guð. Við elskum og erum elskuð og samlíkjumst Ástmögur okkar sem er uppspretta allrar elsku. Í þessari kærleiksríku nærveru bænarinnar hvílumst við í lífgefandi geislum KRISTSAUGANS, eða með orðum sænska djúphyggjumannsins Hjalmar Ekströms:


Það er einungis með fullkominni sjálfsafneitun og þegar við gefumst Guði á vald, að möndlublóm helgunarinnar taka að blómstra í fegurð elskuríkrar uppljómunar Sjödægrasólarinnar miklu. Þetta er dýrðarljómi náðar Konungsímyndarinnar, Drottins okkar Jesú Krists, þegar við umvefjum persónu hans af ástríðufullri elsku. Og þannig fæðist hann að nýju í mannshjartanu, líkt og í skauti meyjarinnar, eða með orðum Meister Eckharts:


Það eru hinstu menjar egós sérhyggjunnar sem hylja hjartað eins og skýla eða mistur sem gerir því ókleift að sjá. Það er af þessum ástæðum sem hreinsunin í þessari Endurvinnslustöð Heilags Anda er svo aðkallandi til þess að endurheimta flekkleysi skírnarnáðarinnar. Og í hinstu dauðahryglum þess rætast orð Páls postula til fulls: