Klefarnir tveir hið innra
Leyndardómur innhrifanna og úthrifanna


Dag nokkurn þegar ævisöguritari hl. Katrínar frá Síena, Raymond, var örmagna og að því kominn að kikna undan daglegum skyldustörfum sínum, sagði þessi sannheilaga kona við hann: „Þú skalt gera þér klefa hið innra í hjarta þínu og aldrei stíga fæti út fyrir hann“ [1]. Sjálf hafði Katrín gert helgidóm tjaldbúðar hjartans hið innra að virkisborg sinni eins og Heilagur Andi hvetur okkur öll til að gera (Hugleiðing 8). Og í einu fjölmargra bréfa sinna til vina sinna komst Katrín svo að orði, að við ættum að leita skjóls í klefanum hið innra með sama hætti og svefnherbergi okkar þegar við værum þreytt. „Þar sem við þráum að sofa nemum við ekki staðar við dyrnar, heldur göngum beint inn og leggjumst í rúmið. Við sem kynnumst klefanum hið innra eigum að gera hið sama, við eigum ekki að nema staðar í dyrum mennsks veikleika okkar, heldur að hlaupa til hvílu hinnar guðdómlegu miskunnsemi í okkar eigin hjörtum.“ [2].

Þegar hún gekk að vatnsspegli eirkers vanmáttar síns í Tjaldbúð hjartans leit hún ekki til sinnar eigin spegilmyndar í þessum samviskuspegli, heldur til Guðs síns: „Rétt eins og þeir sem sjá sína eigin ímynd í brunni, eigum við sem lifum í klefanum hið innra ekki einungis að horfa til okkar eigin ágalla, heldur fram hjá þeim til ímyndar okkar eigin fegurðar í uppsprettu elsku Guðs. Þá verðum við ekki ástfangin af ímyndinni, heldur sjálfri uppsprettunni [3]. Hún vék að Tjaldbúð hjarta síns sem klefa sjálfsþekkingarinnar og líkti honum við grafhýsi Drottins. María Magdalena megnaði ekki sjálf að velta steininum frá, en jafnskjótt og hún játaði vanmátt sinn var þessi mikla steinhella ekki lengur hindrun og sjálfur Drottinn var með henni. Syndir okkar hvíla á okkur líkt og þung steinhella, en ef við bíðum full trúnaðartrausts í grafhýsi sjálfsþekkingarinnar finnum við hvernig oki syndabyrðarinnar er létt af okkur og við finnum sjálfan Krist upprisinn og ljómandi hið innra með okkur.“ [4]

Rétt eins og synd heimsins knúði Frelsara okkar og Endurlausnara til jarðar til mennsk vanmáttar til að glæða eld elskunnar í mannshjörtunum, dregur þessi vanmáttur þennan sama Endurlausnara til sköpunar sinnar „sem einn er þess umkominn að græða og lækna“ [5] sálina í auðmýkt hennar. Það var í þessum leyndardómi þar sem Katrín uppgötvaði styrk sinn. Reynslan leiðir í ljós að af sjálfum okkur „erum við ekki,“ ekkert án Drottins (Jh 15. 5). Drottinn segir við hana: „Dóttir. Veistu hver þú ert og hver ég er? Ef þú veist þetta tvennt stendur þú fullsælunni ekki fjarri. Þú ert sú sem er ekki og ég SÁ SEM ER.“ Láttu þennan „sannleika gagntaka alla verund þína“ [6] Þannig lærðist Katrínu að draga kraft Krists til aumkunarverðs vanmáttar síns, að vegsama hann í vanmættinum sem dregur Krists til okkar (2 Kor 12. 9), rétt eins og Páll postuli. Og ekki eruð þér yðar eigin. Þér eruð verði keyptir. Vegsamið því Guð með líkama yðar (2 Kor 1. 6, 20).

Og þessi líkami er ekkert annað en hin jarðneska tjaldbúð, endurspeglun hinnar himnesku Tjaldbúðar í mannssálinni þar sem raunnánd Guðs og yfirskilvitleiki mætast í sífelldum INNHRIFUM OG ÚTHRIFUM í bæninni. Katrín vék að þessum leyndardómi sem „tveimur óaðskiljanlegum klefum.“ Hún skrifar: „Ég tel að ekki sé unnt að öðlast dygðirnar eða fyllingu náðarinnar, án þess að dvelja í klefa hjarta okkar og sálar þar sem við finnum þann fjársjóð sem er líf okkar . . . HIÐ HEILAGA DJÚP . . . þekkingu á sjálfum okkur og Guði“ [7] Hið „heilaga djúp“ Katrínar er raunnánd hinnar Alhelgu Þrenningar í hjartanu í yfirskilvitleika eðlis síns og þar sem HIN JARÐNESKA OG HIMNESKA TJALDBÚÐ MÆTAST. Í upphafi var þessi huldi staður Katrínu sem athvarf og hvíld frá erli hins ytri heims. En eftir því sem sjálfsþekking hennar fór vaxandi, varð hann henni að uppsprettu ósegjanlegs og elskuríks máttar Guðs sem dró hana samtímis INN Á VIÐ TIL ELSKU HANS OG ÚT Á VIÐ TIL BRÆÐRA HENNAR OG SYSTRA. Þetta er orkumiðstöð sannrar kristinnar bænar. Sá kristni einstaklingur sem leggur rækt við bænina á ekkert sameiginlegt með dulspeki Austurlanda þar sem hinn „heilagi“ situr í vegkantinum og sér ekki eymd meðbræðra sinna að baki nirvana myrkurs afturluktra augna eða zatori draumleiðslunnar. Kristin einstaklingur er óhjákvæmilega dreginn inn á við til HINS HEILAGA DJÚPS til þess að vera hrundið út aftur til að mæta þörfum bræðra sinna og systra sem hendi Guðs. Ég tel að fáum hafi auðnast að varpa jafn ágætu ljósi á þennan leyndardóm eins og hinum blessaða Jan van Ruysbroeck:

Skiljið þetta: Guð kemur til okkar í sífellu bæði með áþreifanlegum hætti og óáþreifanlegum og krefst þess bæði að við störfum og berum ávöxt í hvíld með slíkum hætti, að hvorugt heftir hitt, heldur er hvort 0ðru til styrktar. Þannig lifir sá sem dvelur mest hið innra þessu tvöfalda lífi: Það er að segja í verkum og hvíld. Og í þessu hvoru tveggja er hann heill og óskiptur vegna þess að hann dvelur að öllu leyti í Guði sökum þess að hann hvílir í vexti ávaxtanna og að öllu leyti í sjálfum sér sökum þess að hann elskar í starfi. Í sífellu kallar Guð hann og hvetur til að endurnýja sig bæði í hvíld og verkum. [8]

Guð sýndi Katrínu eins og öllum öðrum Systkinum hins Alhelga hjarta að þessi auðlegð er hulin hið innra í eldsofni elsku sinnar, að „Elska Guðs er eldurinn, við neistarnir. Við erum ávextir elskunnar og getum ekki annað en dregist til baka til uppsprettu okkar í elsku Guðs“ [9]

Þetta er kjarni leyndardóms hinnar jarðnesku tjaldbúðar sem endurspeglun HINNAR HIMNESKU TJALDBÚÐAR í miðju mannshjartans, miðpunkti þess, þegar sálin sveiflast á milli yfirskilvitleika Guðs í eilífri hvíld til fyllingar verka elskunnar. Þetta er „spannungskraft“ hins sanna ásæis og það er hér sem sálirnar öðlast styrk í helgun sinni: Í KRAFTI GUÐS í hinu heilaga djúpi guðdómlegrar þekkingar.

Nýlega hlustaði ég á viðtal við konu í hvítasunnukirkju einni. Hún hafði augljóslega komist í snertingu við þennan neista hið innra. Ljóst var af orðum þessarar konu að hún hafði lært leyndarmál Katrínar í ljósi sinnar eigin reynslu: „Að láta eld og hita hins innri klefa draga sig samtímis í faðm Guðs og út á við í faðm meðbræðra sinna og systra.“ [10] Kona þessi hafði varið sínum bestu árum á meðal hinna blásnauðu í Indlandi. Hún kom heim í frí og uppfræddi meðlimi safnaðar síns um leyndarmál sitt. Í reynd „skammaði“ hún þá fyrir að hafa ekki endurnýjað sjálfa sig „bæði í hvíldinni og verkunum.“ Stundum þráir Guð að sum barna sinna afkasti dálitlu meira með verkum elsku sinnar. Það ber ekki vott um ávaxtaríka hvíld að verma einungis kirkjubekkina á sunnudögum. Stundum þarfnast Guð iðjusamra handa til að framkvæma góðverk sem hann hefur skapað til þess að börn sín leysi þau af hendi.

Góðir verkamenn eru bakaðir í eldsofni hinnar guðdómlegu elsku í þessari Endurvinnslustöð Heilags Anda sem helgidómur tjaldbúðarinnar er í raun og veru. Það er af þessum ástæðum sem Guð Heilagur Andi þráir að reisa hann í sem flestum mennskum hjörtum:



Víkka út tjald þitt, og lát þá (englana) þenja út tjalddúka búðar þinnar, meina þeim það ekki, gjör tjaldstög þín löng og rek fasta hælana  (Jes 54. 2).


[1]. Catherine of Siena’s Way, bls. 77.
[2]. Sama verk, bls. 88.
[3]. Sama verk, bls. 88.
[4]. Sama verk, bls. 89.
[5]. Sama verk, bls. 191.
[6]. Sama verk, bls. 79.
[7]. Sama verk, bls. 81.
[8]. The Adornment of the Spiritual Marriage, lxv.
[9]. Catherine of Siena’s Way, bls. 82.
[10]. Sama verk, bls. 77.