BÆNABAND HINNA
LEIFTRANDI EÐALSTEINA


Vöxtur hinnar óseðjandi elsku*

Í Nýja sáttmálanum gerir Guð manninn að ástmögur sínum og trúnaðarvin með því að opinbera honum hina einu og sönnu hræringu Kristshjartans. Þetta felur ekki í sér að leyndardómur trúarinnar verði minni, heldur þvert á móti. Hin eina hræring hins Alhelga hjarta Jesú felst í því að uppræta alla synd með því að hreinsa sálirnar og beina þeim til hinnar himnesku Jerúsalem, bústaðar Föður síns. Þetta er sá sannleikur sem dóminíkanafaðirinn Valée lagði svo ríka áherslu á þegar systir Elísabet af Þrenningunni dvaldi á kyrrðardögunum með honum:

Það er einungis ein hræring í Kristshjartanu, að hreinsa sálirnar og leiða þær til Guðs. [1]

Í ljósi þessarar virku náðar öðlast hjörtu okkar smám saman hlutdeild í hreinleika hins Alhelga hjarta Jesú þegar þau samlíkjast hjarta hans. Sú sama elska kærleikans sem skíðlogaði í hjarta hans mun taka að skína í dýrð til dýrðar í myrkviði okkar eigin syndugu hjartna í náð Konungsímyndar dýrðarinnar, Kristi og Konunglegri frummynd okkar, sem grundvallast á himneskum og eilífum prestdómi hans:

Þess vegna getur hann og til fulls frelsað þá, sem fyrir hann ganga fram fyrir Guð, þar sem hann ávallt lifir til að biðja fyrir þeim (Heb 7. 25),

Það er ekki einungis hinn himneski Æðsti prestur okkar sem biður í sífellu fyrir okkur, heldur einnig allar milljónir hinna himnesku herskara, hin blessaða mey sem Drottning englanna, heilagur Jósef og sérhver og einn hinna heilögu í hinni sigrandi kirkju himnanna sem taka virkan þátt í þessum fyrirbænum. Á hverjum morgni skyggnast hinir heilögu í gullker fyrirbæna sinna. Þessi gullnu ker eru þeirrar náttúru, að þau stækka eftir því sem fleiri fyrirbænaáköll eru lögð í þau.
    Á hverjum morgni er röð hinna heilögu löng þegar þeir koma til að kanna áköllin um persónulegar fyrirbænir af þeirra hálfu fyrir okkar hönd hérna niðri á jörðinni. Sérhver og einn meðal hinnar hvítu þjóð eilífrar gleði safnast saman á hverjum morgni til að skoða spegla mannshjartnanna til að hyggja að því hvort hinn Eilífi getnaður Orðsins hafi endurtekið sig enn einu sinni í einhverri sál og fögnuðurinn á himnum er mikill þegar þeir verða vitni að þessari vegsemd dýrðar náðar Skapara þeirra.

Allir hinir himnesku tignarvættir þrá ákaft að gefa manninum hlutdeild í sinni eigin þekkingu á sannleikanum og þannig upplýsa þeir mennina með þeirri sömu þekkingu sem þeir hafa sjálfir meðtekið þegar þeir sjá Orðið sem gerir þá glaða, eins og Tómas frá Akvínó sagði, og þannig gerir Guð þeim kleift að annast þjónustu sína við mennina:

Það er um aðra þekkingu að ræða hjá englunum sem gerir þá glaða. Það er sú þekking sem gerir þeim kleift að sjá Orðið og hluti í Orðinu. Með slíkri sýn þekkja þeir leyndardóma náðarinnar, en ekki alla leyndardóma, fremur en að þeir hafi hana jafnt til að bera. En rétt eins og Guð vill að þeir læri með opinberunum, eins og postulinn segir (1 Kor 2. 10): „En oss hefur Guð opinberað hana fyrir andann,“ þá er það með þeim hætti að æðri englarnir meðtaka guðdómlega speki með fyllri hætti og nema dýpri leyndardóma í ásæinu á Guði. Þessum leyndardómum miðla þeir svo til engla þeirra sem eru lægra settir með því að uppljóma þá. Suma þessara leyndardóma þekktu þeir allt frá sköpun sinni. Um aðra eru þeir uppfræddir síðar til samræmis við þá þjónustu sem þeir gegna. [2]

Heilagir englar Guðs eru þannig uppfræddir um leyndardóma holdtekju Sonarins til þess síðan að miðla mönnunum þeim með uppljómun þjónustu sinnar:

Við getum talað með tvenns konar hætti um leyndardóm holdtekjunnar. Í fyrsta lagi almennt séð og með þessum hætti er henni miðlað öllum englunum frá upphafi fullsælu þeirra. Ástæðan sem býr þessu að baki er sú, að hér er um eins konar almennt lögmál að ræða sem öll þeirra þjónustustörf taka mið af. Því að „eru þeir ekki allir þjónustubundnir andar, útsendir í þeirra þarfir, sem hjálpræðið eiga að erfa?“ (Heb 1. 14). Og það er þetta sem leyndardómur holdtekjunnar stendur að baki (sama tilv.).


Það er hlutverk englanna sem þjónustubundinna anda að uppfræða sálin um Bænaband hinna leiftrandi eðalsteina sem óaðskiljanlegs þáttar í upprisu hennar eftir Jakobsstiga elskunnar sem með bónarbænum sínum opinberar hið „almenna lögmál“ í hinni guðdómlegu tilhögun. Bænabandið er þannig menntunarbæn hvað áhrærir þennan leyndardóm. Í reynd er hann hjálpartæki í hinni andlegu uppfræðslu og verður að farvegi þessarar sannleiksþekkingar sem Tómas frá Akvínó vék að hér að ofan, hinni upplýsandi þekkingu um elsku Guðs. Þessi elska verður að brenna í mannshjartanu í hinum eilífa getnaði Orðsins. Hún verður að vera eins og Jóhannes af Krossi sagði inflamación amor (brennandi elska), hún verður að vera passión de amor (ástríðufull elska), hún verður að vera amor impaciente (hömlulaus elska). Þetta lagði Drottinn okkar einnig áherslu á meðan hann dvaldi enn með okkur á jörðinni:

ÉG ER KOMINN AÐ VARPA ELDI Á JÖRÐU. HVERSU VILDI ÉG, AÐ HANN VÆRI ÞEGAR KVEIKTUR! (Lk 12. 49).

Jesú, María og Jósef þrá öll að sjá þennan loga brennandi elsku brjótast út í sérhverju mannshjarta á jörðu og þetta á ekki síður við um hirðmenn þeirra, hina ljósu þjóð eilífrar gleði, sem gera allt sem í þeirra valdi stendur til að glæða þennan heilaga eld í mannshjörtunum. Þannig skjóta þeir í sífellu örvum elskunnar að hjörtunum til að glæða hann enn frekar. Englarnir þrá takmarkalaust að beina sálunum inn í hið Heilaga tjaldbúðar hjartans þar sem þessi eldur logandi elsku tekur að glæðast í hinni innblásnu bæn undir árvökulum augum erkiengilsins Mikjáls og hermerkis hans, LJÓNSINS, þegar hinir himnesku tignarvættir hafa sært mannshjartað ólífissári ógræðanlegrar þrár eftir fyllingu elskunnar:

Eins og ljónynja eða bjarnynja leitar afkvæma sinna þegar þau hafa verið tekin frá henni og auðnast ekki að finna þau (2 Sm 17. 8; Hs 13. 8), þannig leitar sálin í angist og hamslaust að Guði sínum. [3].

Þannig skynjaði Jóhannes af Krossi þennan leyndardóm. Sálin hefur verið særð ógræðanlegu kærleikssári og leitar Ástmögur síns. Það er þessi brennandi elska kærleikans sem gagntekur hjartað í sívaxandi mæli og glæðir næmleika hins andlega innsæis, neista sálarinnar, eða með orðum Meister Eckhart: „Því að kraftur Heilags Anda hrífur hið æðsta og hreinasta, neista sálarinnar, og hefur upp í logum elskunnar . . . og sálin hverfur til uppruna síns í hæðum og dregst inn í Guð og verður eitt með Guði og er hið andlega ljós Guðs.“ [4]

Það er þetta yfirskynræna ljós sem skín í uppljómun eðalsteina og undirstöðusteina Borgarinnar himneski og opinberar áþreifanlega raunnánd Krists í stigvaxandi mæli í tærleika sínum þegar sálin snýr sér til Guðs í vaxandi árvekni sinni vegna þess að öðru vísi verður skýlan ekki burt tekin.



 
 
Mynd. 1. Bænaband hinna leiftrandi eðalsteina og bænastig Teresu frá Avíla. 1. Smaragð: Munnleg bæn; 2. Sardónyx: Hin ytri safnbæn; 3. Sarís: Hin innri safnbæn; 4. Krýsólít: Kyrrðarbænin; 5. Beryll: Fyrsta stig sameiningarbænar: 6. Tópas: Sameining með hrifum elskunnar; 7. Krýsópras: Sameining með brotthvarfi andans; 8. Hýasint: Sameining með flugi andans; 9. Ameþýst: Hið andlega brúðkaup í þögn hjartans, hesychia Austurkirkjunnar. 10. Jaspis (a), safír (b), kalsedón (c) og útgeislun Ljóss dýrðarinnar (d). Bókstafirnir A-J skírskota til hinna níu rima í stiga elskunnar í Kristsgjörningu sálarinnar og (K) til hins Alhelga hjarta Jesú.



Deyðing höggorms hjartans

Það eru hinir himnesku tignarvættir sem miðla sálinni sannri sjálfsþekkingu með uppljómun eðalsteina bænabandsins sem sýnt er á Mynd 1 hér að ofan þegar sálin tekur að leggja rækt við bænina. Meðan hún sinnir slíku engu lifir hún í fávisku myrkviðis hjartans og flækt í blekkingarvef hinna þriggja miklu risa þess. (Hugleiðing. 16)
   Þannig áköllum við Heilagan Anda og sárbænum hann um að deyða höggorminn sem hreiðrað hefur um sig í djúpi hjartans. Það er sjálft mannshjartað sem verður að ganga í gegnum hreinsun í eldi bænarinnar, eins og lögð hefur verið áhersla á hér að framan. (Hugleiðing 19)

Eftirfarandi bænir eru þær sem ég styðst sjálfur við daglega sem felur þó alls ekki í sér að slíkt beri að taka sem ófrávíkjanleg regla. Það er Heilagur Andi sem glæðir ávallt bænarandann (með dyggilegri aðstoð hinna himnesku tignarvætta):

  Með skírskotun til Myndar 1 af Bænabandinu byrjum við með því að signa okkur við fyrstu perluna (a) og förum með Dýrðarbænina og Faðirvorið.


Við aðra perluna (b) biðjum við okkar himneska Föður að fjarlægja skýlu myrkursins, bæn sem byggða er á fornri bæn eftir Símon nýguðfræðing:

Guð, Drottinn herskaranna, þú sem þenur út himininn eins og
þunna voð (sjá Jes 40. 22), þú sem ræður yfir sérhverjum andardrætti
og sérhverri sál, þú sem einn megnar að græða okkur.
Hlíð á bæn okkar og gef í miskunnsamri elsku þinni að
þinn Heilagi Andi deyði höggorminn sem hreiðrað hefur
um sig í hjörtum þessarar vanmegna sköpunar þinnar.
Blás okkur hinni sönnu Kristsauðmýkt í brjóst svo að okkur
megi auðnast að varpa okkur til fóta Sonar þíns Drottins
Jesú Krists og ákalla hans Alhelga hjarta um miskunn.
Við sárbænum þig um að snúa ekki baki við bersyndugum
sálum eins og okkur sem höfum í eitt skipti fyrir öll sett von
okkar á þig í skírninni. Þú veist, almáttugur Guð, hversu mjög
við þráum hjálpræðið, þrátt fyrir að ágallar okkar standi í vegi fyrir slíku.
En þú Abba, Faðir, megnar allt. Send þinn Heilaga Anda í
miskunnarríkri elsku þinni að íklæða okkur náð
Konungsímyndar Kristsgjörningarinnar svo að okkur auðnist að
vegsama dýrð náðar þinnar (Ef 1. 6) og
lofa þitt heilaga Nafn að eilífu. Amen.

Við þriðju perluna (c) vegsömum við Alhelga Þrenningu fyrir ósegjanlega elsku hennar og miskunn. Upphafserindið úr Lilju Eysteins munks á sérlega vel við í þessu sambandi: 

Almáttugur Guð allra stétta,
yfirbjóðandi engla og þjóða,
ei þurfandi stað né stundir,
stað haldandi í kyrrleiks valdi,
senn verandi úti og inni,
uppi og niðri og þar í miðju,
lof sé þér um aldur og æfi,
eining sönn í þrennum greinum. Amen.

 

Við síðustu perluna (d) bið ég tvær Maríubænir. Í fyrsta lagi bæn Símons Stocks Flos Carmeli eða Blóma Karmels. Þessi bæn hefur aldrei brugðist þegar við leitum liðsinnis Guðsmóðurinnar:

Ó þú blómi Karmels, ávaxtaríki vínviður,
prýði himins, heilög og einstök, þú sem ólst
Son Guðs, þú sem ætíð ert hin flekklausa mey.
Kom mér til hjálpar (í þessum vanda).
Ó, þú hafsins stjarna, kom mér til hjálpar og
veit mér vernd þína! Sýndu mér að þú sért móðir mín.

Ó María, getin án syndar, bið þú
fyrir oss sem leitum hjálpar þinnar!

Móðir og prýði Karmels, bið þú fyrir oss!
Meyja, blómi Karmels, bið þú fyrir oss!
Verndari allra þeirra sem bera axlarklæðið,
bið þú fyrir oss! Von allra þeirra sem deyja
með axlarklæðið, bið þú fyrir oss.
Heilagur Jósef og vinur hins Alhelga hjarta,
bið þú fyrir oss. Heilagur Jósef, flekklaus
eiginmaður Maríu, bið þú fyrir oss!
Heilagur Jósef, verndari vor, bið þú fyrir oss!
Blíða hjarta Maríu, kom oss til hjálpar!


Ég bæti auk þess við daglega afar fagurri Maríubæn sem ég lærði fyrir nokkrum árum í orþodóxaklaustri nokkru:


Alhelga mey og móðir Guðs, ljós minnar myrku sálar,
von mín og vernd, skjól mitt, huggun og yndi.
Ég þakka þér fyrir að hafa gert mig alls óverðugan þess
umkominn að meðtaka heilagan líkama og dýrmætt blóð
Sonar þíns.  Þú sem barst hið sanna ljós, upplýstu andlegt
auga sálar minnar. Þú sem veittir uppsprettu eilífs lífs líf,
veittu mér sem er dauður í syndum mínum líf.
Þú sem ert hin náðarríka móðir miskunnsams Guðs,
miskunna þú mér og glæddu með mér samúð iðrandi hjarta,
auðmjúkt hugarfar og leystu hugsanir mínar undan
ánauðaroki þeirra. Ger þú mig þess umkominn allt til
hinstu stundar að njóta í flekkleysi hinna guðdómlegu
leyndardóma líkama mínum og sálu til græðslu.
Veit mér tár iðrunar og eftirsjár svo að ég megni að heiðra
þig og vegsama sérhvern dag lífs míns vegna þess að þú ert
blessuð og dýrðleg um aldir alda. Amen


Við hjarta bænabandsins (K) er síðan farið með eftirfarandi bæn:


Alhelga hjarta Jesú, tjaldbúð Guðs hins Hæsts, bræðsluofn elsku
og uppspretta allrar miskunnar. Ég tilbið þig, ég elska þig og
ég vegsama þig og í hryggð minni sökum þeirra svöðusára
sem ég hef greitt þínu Alhelga hjarta með syndum mínum,
legg ég mitt bersynduga hjarta fram fyrir þig til græðslu
í þessari bæn. Gef í miskunnarríkri elsku þinni að
Heilagur Andi blási mér í brjóst gersemum dygðanna
og myndi úr þeim blómsveig eða Gilgal um tjaldbúð
míns eigin hjarta svo að mér megi auðnast að lifa í þér,
fyrir þig og með þér og megi njóta heilags dauðdaga. Amen.

Og að lokum þetta undurfagra erindi úr „Af stallinum Kristí“ eftir séra Einar Sigurðsson frá Heydölum. Fullyrða má að kjarni bænaarfleifðar eyðimerkurfeðranna sé dreginn saman í þessum hendingum:
Skapaðu hjarta hreint í mér,
til híbýlis er sómir þér.
saurgan allri síðan ver,
svo ég þér gáfur (dygðir) færi.

Þetta er undirbúningur (introitum) fyrir Bæn hinna leiftrandi eðalsteina sem þegar hefur verið birt hér að framan í viðkomandi hugleiðingum eins og lesandinn sér. Eins og abba Ísak sagði svo réttilega (Hugleiðing 69) felast tvö æðri stig kristinnar bænar í
fyrirbæn (postulationes) og lofgjörð (gratiarum actiones). Bæn hinna leiftrandi eðalsteina eða Tjaldbúðarbænin felst einmitt í því að glæða þessa afstöðu með sálinni.




Bænina er best að iðka með hjálp bænabandsins, en því verður gerð betri skil hér að aftan. Í fyrsta lagi gerir það líkamanum kleift að taka virkan þátt í bæninni, þessum „bróður asna,“ eins og hl. Frans frá Assisí nefndi hann svo réttilega. Þetta er mikilvægt guðfræðilegt atriði vegna þess að maðurinn er heildarsköpun líkama, sálar og anda og jafnvel líkaminn öðlast hlutdeild í upprisunni á hinum efsta degi og þar með einnig í náðargjöfum bænarinnar. Guðrækni sem er svo andlega að hún hafnar tilvist líkamans getur vart talist kristinn að inntaki.

Þetta gerðu eyðimerkurfeðurnir sér ljóst og því skiptu þeir viðleitni sinni í bænalífinu í tvo hluta, praktike og politeia. Praktike laut að hinni líkamlegu ögun: ögunarlífinu. Þetta er orð sem öðlaðist afar neikvæða merkingu við siðaskiptin á Íslandi með orðinu meinlætalíf. Enska orðið ascetism er dregið af grísku sögninni askeô, að iðka eitthvað, nema og gera að sínu. Forfeður okkar sem lifðu við mun óblíðari ytri aðstæður en nútímamaðurinn voru einfaldlega „miklu harðari af sér“ en nútímamaðurinn og urðu því að grípa til mun harkalegri aðgerða til að beygja líkamann til hlýðni í bæninni. En sannleikurinn er sá að nútímamaðurinn er orðinn svo meir og sundurtættur, að við getum í raun og veru talað um að gullöld bænalífsins sé runnin upp hvað þetta áhrærir. Auk þess iðkar mikill fjöldi nútímafólks ögunarlíf með heilbrigðari lífsháttum en tíðkuðust meðal genginna kynslóða hvað áhrærir matarræði, hreyfingu og útivist. Líkamsögun nútímamannsins felst fyrst og fremst í því að læra að slaka á spennunni og gefa sér tíma til að leggja rækt við bænina. Þetta getur meðal annars falið í sér að fara heldur fyrr að sofa á kvöldin til að vakna fyrr til að gefa bæninni rúm í lífi sínu.

Hvað gríska orðið politeia áhrærir, þá er orðið pólitík dregið að því og varpar ljósi á merkingu þess. Það er þetta orð sem Platón greip til þegar hann skrifaði rit sitt Politeia, sem á íslensku hefur verið þýtt með orðinu Lýðveldið sem kemur undarlega fyrir sjónir því að Platón er alls ekki að skrifa um lýðveldi heldur stjórn menntaða einvalds: Konungsstjórn. En ritið hefur tvíþætta merkingu. Að einu leyti lítur það að hinni ytra og stjórnmálalega valdi og hins vegar að innri stjórn mannsandans yfir sálareigindunum. Þannig er það mannsandinn sem situr eins og einvaldur á Akropólishæð sálarinnar. Það er slík stjórn sem eyðimerkurfeðurnir áttu við: Stjórn þess mannsanda sem lotið hefur valdi elsku kærleikans.

Lögmál „Lífsins Anda“ (Rm 8. 2) er frelsi, frelsi elskunnar, og það er þetta kærleiksvald sem á að vera ríkjandi í bæninni. Því grundvallast öll þróun hennar á því að glæða þessa elsku þar til hún verður að „Loga lifandi elsku“ (Jóhannes af Krossi). Í þessu sambandi bið ég lesandann að lesa að nýju Hugleiðingu 61 hér að framan. Bæn hinna leiftrandi eðalsteina er Stigi elskunnar til Guðs og því mikilvægur hluti Tjaldbúðarbænarinnar. Ég mæli eindregið með því að lesandinn biðji hana sem NÍUDAGABÆN (novena). Þetta felur í sér að biðja eitt ákall daglega auk bænanna hér að ofan. Hversu lengi kann einhver að spyrja? Þar til fyrirbænin tekur að glæðast í djúpi hjartans. Þetta gerist fyrr en síðar í lífi hvers einasta einstaklings sem biður bænina. Í loka þessarar umfjöllunar um bænina verður vikið náðar að FYRIRBÆNINNI OG MIKILVÆGU HLUTVERKI BÆNABANDSINS í henni.

 


Bæn hinna leiftrandi eðalsteina





Fyrsti eðalsteinninn: Smaragður (merktur 1 á bænabandinu á Mynd 1).

VIÐ FYRSTU STÓRU PERLUNA:

Hérna í innganginum í forgarð Tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og kórs englanna, að Heilagur Andi  blási okkur í brjóst
dygðum fátæktar, hlýðni og hreinleika svo að okkur auðnist að  ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar hjartans á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar í náð Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.





Mynd 2. Stærri og minni perlurnar á talnabandinu. Stærri perlurnar skírskota til eðalsteinanna níu og undirstöðusteina hinnar nýju Jerúsalem. Veitið gullhringunum athygli sem vikið verður að í útskýringunum.  

Við fyrsta gullhringinn á stóru perlunni segjum við: „Alhelga hjarta Jesú, tjaldbúð Heilags Anda, miskunna okkur syndugum mönnum.“ Við síðari hringinn: „Heil sért þú María, full náðar, Drottinn er með þér. Blessuð sért þú á meðal kvenna og blessaður sé ávöxtur lífs þíns Jesú. Heilaga María Guðsmóðir, bið þú fyrir okkur nú og á dauðastund vorri.“  Því næst endurtökum við eftirfarandi bæn á minni perlunum sem merktar eru (a), (b) og (c) á myndinni:

Drottinn Jesús Kristur, Guðs Sonur,
og æðstiprestur komandi gæða,
miskunna þú okkur syndugum mönnum
og megi þitt Alhelga hjarta vera okkur skjól og vörn.
Úthell þínu flekklausa blóði á þessum degi
yfir lemstraðan líkama þinnar stríðandi kirkju á jörðu
og kirkju þjáninganna í víti.
Gef í miskunnarríkri náð elsku þinnar
að þitt Alhelga hjarta dragi fleiri og fleiri sálir
til Kristsgjörningarinnar á jörðu
og úr vítislogum þjáninganna.
Gef að fyrir fyrirbænir okkar og
hinnar sigrandi kirkju á himnum,
að fleiri og fleiri sálir verði leiddar
til hásætis náðarinnar í Borginni himnesku
í elskuríkri miskunn þinni. Amen. (3 x).
   





2. eðalsteinninn: Sardónyx, (merktur 2 á bænabandinu á Mynd 1)

VIÐ AÐRA STÓRU PERLUNA:

Hérna í innganginum í forgarð tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og kórs erkienglanna, að Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð endurminningarinnar um Guð svo að við verðum þess umkomin að leggja sprek skynrænnar afstöðu okkar á eldrist altarisins til að glæða með okkur bænaranda svo að okkur auðnist að ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar hjartans á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar í náð Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.

Við endurtökum síðan „hringbænirnar“ þegar við biðjum bænabandið og sömu bænina þrisvar sinnum á minni perlunum (a), (b) og (c):

Drottinn Jesús Kristur, Guðs Sonur,
og æðstiprestur komandi gæða  . . . (3 x)





3. eðalsteinninn: Sardis (merktur 3 á bænabandinu á Mynd 1)


VIÐ ÞRIÐJU STÓRU PERLUNA:


Hérna við eirkerið í forgarð tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og kórs dygðanna, að Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð endurminningarinnar um dauðann svo að okkur auðnist að ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar hjartans á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar í náð Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.

Drottinn Jesús Kristur, Guðs Sonur,
og æðstiprestur komandi gæða  . . . (3 x) 
           




4. eðalsteinninn: Krýsólít (merktur 4 á bænabandinu á Mynd 1)


VIÐ FJÓRÐU STÓRU PERLUNA:

Hérna í öðrum innganginum inn í hið Heilaga tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og kórs tignanna, að Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð árvekninnar til að verða þess umkomin að skynja leiðsögn Jesú í bæninni í uppljómun Heilags Anda svo að okkur auðnist að ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar hjartans á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar í náð Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.

Drottinn Jesús Kristur, Guðs Sonur,
og æðstiprestur komandi gæða  . . . (3 x)




5. eðalsteinninn: Beryll (merktur 5 á bænabandinu á Mynd 1)


VIÐ FIMMTU STÓRU PERLUNA:

Hérna við gullborðið í hinu Heilaga í tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og kórs valdanna, að Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð hinnar andlegu greiningargáfu til að verða þess umkomin að meta verðuglega hið himneska Manna og leita okkur í sífellu styrks og næringar í blessun þess svo að okkur auðnist að ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar hjartans á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar í náð Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.

Drottinn Jesús Kristur, Guðs Sonur,
og æðstiprestur komandi gæða  . . . (3 x)





6. eðalsteinninn: Tópas (merktur 6 á bænabandinu á Mynd 1).


VIÐ SJÖTTU STÓRU PERLUNA:

Hérna við ljósastikuna í hinu Heilaga í tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og kórs herradómanna, að Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð smurningar Kristsaugans til að verða þess umkomin að skynja leiðsögn Jesús í bænalífinu í uppljómun ljósastikunnar svo að okkur auðnist að ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar hjartans á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar í náð Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.

Drottinn Jesús Kristur, Guðs Sonur,
og æðstiprestur komandi gæða  . . . (3 x)



 



7. eðalsteinninn: Krýsópras (merktur 7 á bænabandinu á Mynd 1).
  

VIÐ SJÖUNDU STÓRU PERLUNA:

Hérna við gullborðið í hinu Heilaga í tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og kórs hásætanna, að Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð þagnar krossins til að verða þess umkomin að bera upp fyrirbænir fyrir kirkjunni svo að okkur auðnist að ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar hjartans á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar í náð Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.

Drottinn Jesús Kristur, Guðs Sonur,
og æðstiprestur komandi gæða  . . . (3 x)
         
 



8. eðalsteinn: Hýasint (merktur 8 á bænabandinu á Mynd 1).


VIÐ ÁTTUNDU STÓRU PERLUNA:

Hérna fyrir framan forhengið í hinu Heilaga í tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og kórs kerúbanna, að Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð hinnar brennandi vandlætingasemi þannig að við megnum að verða að vegsemd dýrðar náðar hans í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar á göngu okkar eftir hinum Helga vegi  í náð Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.

Drottinn Jesús Kristur, Guðs Sonur,
og æðsti prestur komandi gæða  . . . (3 x)




               
9. eðalsteinn: Ameþýst (merktur 9 á bænabandinu á Mynd 1).


VIÐ NÍUNDU STÓRU PERLUNA:

Hérna fyrir framan náðarsætið í hinu Allra helgasta tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og kórs serafanna, að Heilagur Andi blási okkur í brjóst fyllingu elsku kærleikans svo að hjörtu okkar megi verða að bræðsluofnum hinnar guðdómlegu elsku og öðlist hlutdeild í eilífri fyrirbæn Æðsta prests okkar á himnum þann tíma sem við eigum eftir að dvelja í þessari jarðnesku tjaldbúð . Amen

Drottinn Jesús Kristur, Guðs Sonur,
og æðsti prestur komandi gæða  . . . (3 x)



Bænabandinu lýst


Með því að skírskota enn að nýju til myndar 1 hér að framan sjáum við að fyrstu fjórar perlur bænabandsins, þrír fyrstu undirstöðusteinar Borgarinnar helgu ásamt þeim fjórða, útstreymi dýrðarljóma náðarinnar, eru einkenndir með tölunni 10 og bókstöfunum (a); (b); (c) og (d). Þetta er gert til að leggja áherslu á þá staðreynd, að í hinni fullkomnu elsku kærleikans samlíkist sálin Guði í kærleikssameiningunni sem táknuð er með hjartanu (K). Þetta mun aldrei ná að ganga fram til fulls hér á jörðinni, eða með orðum Jóhannesar af Krossi:

Á þessu tíunda og síðasta þrepi hins hulda stiga elskunnar samlíkist sálina fullkomlega Guði í mætti þess hreina ásæis á Guði sem hún fær þegar og tafarlaust að njóta þegar hún yfirgefur líkamann eftir að hafa náð níunda þrepinu í þessu lífi. Slíkar sálir eru fágætar. Þar sem elskan hefur leitt þær til fullkominnar hreinsunar,  neyðast þær ekki til að dvelja í hreinsunareldinum. Það var af þessum ástæðum sem heilagur Matteus sagði: „Sælir eru hjartahreinir, því að þeir munu Guð sjá“ (Mt 5. 8). Eins og við höfum minnst á fyrir skömmu, er það þetta ásæi eða ásýnd sem býr því baki, að sálin samlíkist Guði til fulls eins og heilagur Jóhannes segir: „Vér vitum að vér verðum honum líkir“ (1 Jh 3. 2). Þetta gefur ekki til kynna að við verðum almáttug eins og Guð sökum þess að slíkt er óhugsandi, heldur að allt það sem sálin er verður líkt og í Guði. Þess vegna er sagt um hana að hún muni í raun og veru verða guð með hlutdeild sinni. [5]

En þegar hér á jörðinni er þessi leyndardómur slíkur að sálin rís hærra í vegsemd sinni en æðsti kór hinna himnesku tignarraða í hrifum Heilags Anda, serafanna, sökum þess að í lofgjörð sinni og fyrirbænum verður hún að tíunda englakórnum:

Á hátindi uppljómunarinnar er mannkyninu fyrirhugað að taka undir lofgjörðaróð hinna himnesku anda. Þessir andar vegsama Guð óaflátanlega í brennandi tilbeiðslu. Þegar mannkynið öðlast hlutdeild í þessu er því ætlað fullkomna það sem hinn fallni engill tortímdi með ofdrambi sínu. Mannkynið er þannig hin ljómandi „tíund“ (tíundi englakórinn) sem fullkomnar þetta allt í krafti Guðs. (Hugleiðing 79).




     
Mynd. 3. Upphaf bænabandsins.

Þetta er leyndardómur fjórverutáknsins eins og lögð hefur verið áhersla á hér að framan þegar Guð opinberar kraft sinn á jörðu. Best er að varpa frekara ljósi á þennan leyndardóm með því að draga upp enn aðra skýringarmynd og nú af upphafi bænabandsins, eins og sjá má á mynd 3. Krossinn sem prýðir bænabandið er Englakross eyðimerkurfeðranna sem þegar hefur verið fjallað um (Hugleiðing 68). Perlurnar fjórar einkenndar með bókstöfunum (a)-(d) skírskota til jaspissins (a), safírsins (b) og kalsedónsins (c) og útstreymis dýrðarljóma náðarinnar sem einkennt er með bókstafnum (d). Allir glæða þessir eðalsteinar í stigvaxandi mæli hina brennandi elsku kærleikans í mannshjartanu (E).

Það er þegar sálin hefur náð níundu rim eða þrepi elskunnar á jörðu sem ameþýstinn tekur að skína í dýrðarljóma sinum í hinum andlega brjóstskildi sem er áþreifanleg ummerki um sameiningu hennar við Guð í hinu andlega brúðkaupi. Og þessi elska leiðir ávallt til samlíkingar ímyndarinnar og hinnar Konunglegu ímyndar eða fyrirmynd dýrðarinnar, opinberar Konungsímynd Krists í mannshjartanu.

Með því að skírskota enn að nýju til myndar 1, þá sjáum við að heildarfjöldi perlanna á bænabandinu er 33 (þeirra stærri og smærri) eða opinbera aldur Krists í HEILAGRI MENNSKU HANS á jörðu. Það er með hlutdeildinni í hinni heilögu mennsku Jesú, Höfundar trúarinnar, í sameiningunni við hið HOLDGAÐA ORÐ, sem sálin tekur að skíðloga í þessari óseðjanlegu elsku. Stærri perlurnar á bænabandinu eru 13 að tölu, opinbera Krists og postula hans, varpa ljósi á þá staðreynd að sálin öðlast hlutdeild í þessu eldhafi lifandi elsku sem meðlimur í hinum LIFANDI LÍKAMA KRISTS: KIRKJUNNI.

Perlur bænabandsins eru þræddar á leðurstreng eða reim. Leðurstrengurinn áminnir okkur á skinnkyrtilinn (1 M 3. 21) sem Guð áskapaði manninum eftir syndafallið (hið náttúrlega eðli holdsins).  Sífellt verum við að hafa í huga að ALLT það sem Guð gerir í tilhögun sinni er manninum til góðs. Þannig áminnir hann okkur á þá staðreynd, að það var sökum þess að Adam og Eva misnotuðu skynfæri sín og sálareigindir sem óvini hjálpræðisins auðnaðist að afvegaleiða þau. Þetta sama fallna eðli er þannig upphaf ferðar okkar til „föðurlands okkar á himnum“ (Fl 3. 20). Skinnkyrtillinn er  þannig tákn þeirrar sálar sem lifir í fjandskap gagnvart Guði.

Það er þegar sálin snýr sér að nýju til Guðs í af iðrandi hjarta í hlýðni, andlegri örbirgð og hreinleika sem hinn himneski Faðir hreinsar sálareigindir hennar í bæninni. Það er þessi sannleikur sem táknaður er með HJARTANU á bænabandinu (einkenndu með bókstafnum E á mynd 3). Það er þannig hið IÐRANDI HJARTA sem tengir hring bænabandsins, tákni pílagrímsgöngunnar á jörðu, við uppsprettu alls lífs: HINA ALHELGU ÞRENNINGU.

Þannig gefur Guð sálinni náð á náð ofan með IÐRUNINNI. Kristinn einstaklingur öðlast alla ávexti endurlausnarinnar með skírnarnáðinni, en glatar henni síðan að nýju með því að beina athygli sinni og árvekni frá Guði. Þannig gerir Guð sálinni kleift að snúa aftur til sín í náð iðrunarinnar. Iðrunin er þannig hlið sálarinnar til himna, örugg leið til hjálpræðis eins og lögð er áhersla á með miskunnarákalli tjaldbúðarbænarinnar:
Alhelga hjarta Jesú, tjaldbúð Heilags Anda, miskunna okkur syndugum mönnum!

Minni perlurnar á hring bænabandsins eru 24 að tölu og opinbera leyndardóm fjórverutáknsins sem stað lofgjörðar og fyrirbæna. Þegar sálin tekur að tala að nýju móðurmál hinnar andlegu sköpunar, hinn „nýja söng frammi fyrir hásætinu“ (Opb 14. 3), tekur hann að hljóma óaflátanlega í þögn hjartans: „Og enginn gat numið sönginn nema þeir hundrað fjörutíu og fjórar þúsundir, þeir sem út eru leystir frá jörðinni.“ Sálin tekur að lifa í óaflátanlegri lofgjörð og tekur undir hinn nýja söng með verunum fjórum og öldungunum við HÁSÆTI NÁÐARINNAR.

Talan 24 opinberar jafnframt þá staðreynd, að þegar sálin hefur gengið í gegnum hina yfirskilvitlegu ummyndun sameiningarbænarinnar í eldhafi elskunnar taka hinar tólf perlur dygðanna og hinir tólf undirstöðusteinar Borgarinnar helgu (sjá Hugleiðingu 47) að ljóma í hjarta hennar í Konungsímynd dýrðarinnar (12 + 12 = 24). Þegar þessi leyndardómur nær fram að ganga í mannshjartanu opinberast hann í þiljuborðunum 48 sem mynda hið Gullna hús Guðs í EININGU hinnar stríðandi kirkju á jörðu og hinni sigrandi kirkju himnanna (Hugleiðingar 86-89).

Leyndardómur sjálfs bænabandsins er því afar háleitur eins og hinir himnesku tignarvættir opinbera hann. Það er í reynd gjöf hinnar ljósu þjóðar eilífrar gleði til bræðra sinna og sytra í hinni stríðandi kirkju á jörðu.
 

 


Mynd 4. Bænabandið í ljósi trúarinnar.

Bænabandið dregur upp mynd af leyndardómi fjórverutáknsins eins og sjá má á mynd 4 þar sem fjórðungar þess eru sýndir. Í miðju þess opinberast Kristur sem Æðstiprestur yfir öllum helgidómi Guðs eftir því sem bænin fer dýpkandi. Bókstafirnir (V), (N), (A) og (S) skírskota til fjórðunga fjórverutáknsins eins og rætt hefur verið um hér að framan sem vísdóm, réttlæti, helgun og endurlausn Krists (sjá 1 Kor 1. 30). Kjarni endurlausnar Krists grundvallast á hlýðninni við VILJA hins himneska Föður: Verði þinn vilji á jörðu sem á himnum! Hlýðnin er táknuð með mittislinda æðstaprestsins, sem er sami lindinn og Jesús bar við síðustu kvöldmáltíðina. Lögð er enn frekari áhersla á hana með stærri perlum bænabandsins sem eru purpurafjólubláar: Litur iðrunar sökum óhlýðninnar fyrir að hafa brotið gegn VILJA Föðurins. Æðstipresturinn ber Bók lífsins þar sem sálin öðlast uppfræðslu um þessi sannindi eftir að hafa numið hið andlega stafróf í helgidóminum. Þegar henni verður ljóst frá hvaða hörmungum Guð hefur forðað henni, EILÍFRI VÍTISVIST, fyllist hjarta hennar lofgjörð sem tjáð er með keri ilmfórnanna sem sjá má á myndinni. Smærri perlur bænabandsins sem eru jarðbrúnar að lita áminna okkur sífellt á þá staðreynd, að leggja rækt við auðmýktina ALLAR 24 STUNDIR SÓLAHRINGSINS! Þetta er sökum þess að Konungsímynd dýrðarinnar var auðmýktin holdi klædd: „Því að ég er hógvær og af hjarta lítillátur“ (Mt 11. 29).



Í samlíkingu okkar við Konungsímynd dýrðarinnar knýr elska kærleikans okkur til að taka undir hina eilífu fyrirbæn Krists á himnum „ÞAR SEM HANN ÁVALLT LIFIR TIL AÐ BIÐJA FYRIR ÞEIM“ (Heb 7. 25). Þegar kristin sál íklæðist Drottni Jesú Kristi knýr hin helgandi náð Heilags Anda hana til að taka virkan þátt í fyrirbænastarfi hans vegna þess að í Kristsgjörningunni verður hún að litlum kristi. Í Konunglegu prestafélagi hins Nýja sáttmála verður hún að einum prestanna yfir helgidómi Guðs og í lofgjörð sinni dvelur hún með Kristi sem er „við hægri hönd Guðs og biður fyrir oss“ (Rm 8. 24).

Það er þessi staðreynd sem gerir Bænaband hinna leiftrandi eðalsteina svo mikilvægt í lífi náðarinnar vegna þess að þannig tökum við að „setja nöfn þeirra sem við biðjum fyrir á perlur þess“. Við skynjum hvernig Andinn knýr okkur í sífellt ríkara mæli til að bera fram fyrirbænir okkar þegar við förum höndum um perlur bænabandsins. Eftirfarandi yfirlit er dregið upp lesandanum til glöggvunar. Bókstafirnir skírskota til myndar 4.


(a) Fyrir ættmönnum.

(b) Fyrir nánum vinum.

(c) Fyrir kunningjum.

(d). Fyrir öllum sem verða á vegi okkar á pílagrímsgöngunni á jörðu.

(e). Fyrir:
(1) stjórnvöldum á jörðu, fyrir stofnunum og samtökum um visku til að varðveita friðinn 
(2) þeim sem gegna almennum þjónustustörfum, annast menntun og uppeldi, þeim sem þjóna sjúkum;
(3) syrgjendum, föngum og þeim sem ánetjast hafa fíkniefnum og þjást sökum klámvæðingarinnar í heiminum.

(f). Fyrir samfélagi kirkjunnar:
(1) páfa, kardínálum, patríörkum, prestum, djáknum og öðrum þjónum kirkjunnar.
(2) meðlimum trúarreglnanna.
(3) kirkjunum í okkar eigin landi.


(g). Fyrir framliðnum:
(1) ættingjum.
(2) vinum.
(3) samfélagi kirkju þjáninganna í víti.


Í samlíkingu sinni við Konungsímynd dýrðarinnar uppfyllir sálin þannig hið sanna hlutverk sitt sem æðsti prestur í Konunglegu prestafélagi hins Nýja sáttmála. Þannig nær hún fullkomnun vaxtartakmark síns þegar hún gengur út úr brúðkaupsfagnaðinum í hinu Allra helgasta til þjónustu í fyllingu hinna 5 álna. Þessi blessaða sál er orðin að stólpa í forgarði tjaldbúðar Lifandi Guðs (Hugleiðing 33), að ljósasúlu fyrirbæna (Hugleiðing 34) sem ryður sér leið til himins í gegnum helmyrkur óvinar hjálpræðisins og svartengla hans. Þessu hlutverki mun hún gegna á jörðu uns hún sameinast hinni SIGRANDI KIRKJU HIMNANNA. Og hún tekur undir orð Brúðguma síns á jörðu:

Faðir, fyrirgef þeim, því að þeir vita ekki hvað þeir gjöra!

                                                                                      (Lk 23. 34)


[1]. Ecrits spiritueles d’Elisabeth de la Trinité,  28.
[2]. Summa theologiae, I. 57, 5.
[3]. Hin myrka nótt, II. 13, 8.
[4]. Meister Eckhart (Peiffer), bls. 90-91.
[5]. Hin myrka nótt, II. 20. 5.