BÆNABAND HINNA
LEIFTRANDI EÐALSTEINA
Í
Nýja sáttmálanum gerir Guð manninn að
ástmögur sínum og trúnaðarvin með
því að opinbera honum hina einu og sönnu
hræringu Kristshjartans. Þetta felur ekki í
sér að leyndardómur trúarinnar verði
minni, heldur þvert á móti. Hin eina hræring
hins Alhelga hjarta Jesú felst í því að
uppræta alla synd með því að hreinsa
sálirnar og beina þeim til hinnar himnesku
Jerúsalem, bústaðar Föður síns.
Þetta er sá sannleikur sem
dóminíkanafaðirinn Valée lagði svo
ríka áherslu á þegar systir Elísabet
af Þrenningunni dvaldi á kyrrðardögunum með
honum:
Það
er einungis ein hræring
í Kristshjartanu, að hreinsa sálirnar og leiða
þær til Guðs. [1]
Í ljósi þessarar virku náðar
öðlast hjörtu okkar smám saman hlutdeild í
hreinleika hins Alhelga hjarta Jesú þegar þau
samlíkjast hjarta hans. Sú sama elska kærleikans
sem
skíðlogaði í hjarta hans mun
taka að skína í dýrð
til dýrðar
í myrkviði okkar eigin syndugu hjartna í
náð Konungsímyndar dýrðarinnar, Kristi og
Konunglegri frummynd okkar, sem grundvallast á himneskum og
eilífum prestdómi hans:
Þess
vegna getur hann og til fulls
frelsað þá, sem fyrir hann ganga fram fyrir Guð,
þar sem hann ávallt lifir til að biðja fyrir
þeim (Heb 7. 25),
Það er ekki einungis hinn
himneski Æðsti prestur okkar sem biður í
sífellu fyrir okkur, heldur einnig allar milljónir hinna
himnesku herskara, hin blessaða mey sem Drottning englanna,
heilagur Jósef og sérhver og einn hinna heilögu
í hinni sigrandi kirkju himnanna sem taka virkan
þátt í þessum fyrirbænum. Á
hverjum morgni skyggnast hinir heilögu í gullker
fyrirbæna sinna. Þessi gullnu ker eru þeirrar
náttúru, að þau stækka eftir
því sem fleiri fyrirbænaáköll eru
lögð í þau.
Á hverjum morgni er röð hinna
heilögu löng þegar þeir koma til að kanna
áköllin um persónulegar fyrirbænir af
þeirra hálfu fyrir okkar hönd hérna niðri
á jörðinni. Sérhver og einn meðal hinnar
hvítu þjóð eilífrar
gleði safnast saman á hverjum morgni til að skoða
spegla mannshjartnanna til að hyggja að því hvort
hinn Eilífi getnaður
Orðsins hafi endurtekið sig enn
einu sinni í einhverri sál og fögnuðurinn
á himnum er mikill þegar þeir verða vitni að
þessari vegsemd dýrðar náðar Skapara
þeirra.
Allir hinir himnesku tignarvættir þrá ákaft
að gefa manninum hlutdeild í sinni eigin þekkingu
á sannleikanum og þannig upplýsa þeir mennina
með þeirri sömu þekkingu sem þeir hafa
sjálfir meðtekið þegar þeir sjá
Orðið sem gerir þá glaða, eins og Tómas
frá Akvínó sagði, og þannig gerir
Guð þeim kleift að annast þjónustu
sína við mennina:
Það
er um aðra þekkingu
að ræða hjá englunum sem gerir þá
glaða. Það er sú þekking sem gerir
þeim kleift að sjá Orðið og hluti í
Orðinu. Með slíkri sýn þekkja þeir
leyndardóma náðarinnar, en ekki alla
leyndardóma, fremur en að þeir hafi hana jafnt til
að bera. En rétt eins og Guð vill að þeir
læri með opinberunum, eins og postulinn segir (1 Kor 2. 10):
„En oss hefur Guð opinberað hana fyrir andann,“ þá
er það með þeim hætti að æðri
englarnir meðtaka guðdómlega speki með fyllri
hætti og nema dýpri leyndardóma í
ásæinu á Guði. Þessum leyndardómum
miðla þeir svo til engla þeirra sem eru lægra
settir með því að uppljóma þá.
Suma þessara leyndardóma þekktu þeir allt
frá sköpun sinni. Um aðra eru þeir
uppfræddir síðar til samræmis við
þá þjónustu sem þeir gegna.
[2]
Heilagir englar Guðs eru
þannig uppfræddir um leyndardóma holdtekju Sonarins
til þess síðan að miðla mönnunum
þeim með uppljómun þjónustu sinnar:
Við getum talað með tvenns
konar hætti um leyndardóm holdtekjunnar. Í fyrsta
lagi almennt séð og með þessum hætti er
henni miðlað öllum englunum frá upphafi
fullsælu þeirra. Ástæðan sem býr
þessu að baki er sú, að hér er um eins
konar almennt lögmál að ræða sem öll
þeirra þjónustustörf taka mið af.
Því að „eru þeir ekki allir
þjónustubundnir andar, útsendir í
þeirra þarfir, sem hjálpræðið eiga
að erfa?“ (Heb 1. 14). Og það er þetta sem
leyndardómur holdtekjunnar stendur að baki (sama tilv.).
Það er hlutverk englanna sem
þjónustubundinna anda að uppfræða
sálin um Bænaband hinna
leiftrandi eðalsteina sem
óaðskiljanlegs þáttar í upprisu hennar
eftir Jakobsstiga elskunnar sem með bónarbænum
sínum opinberar hið „almenna lögmál“ í
hinni guðdómlegu tilhögun. Bænabandið er
þannig menntunarbæn
hvað áhrærir
þennan leyndardóm. Í reynd er hann
hjálpartæki í hinni andlegu uppfræðslu og
verður að farvegi þessarar sannleiksþekkingar sem
Tómas frá Akvínó vék að
hér að ofan, hinni upplýsandi þekkingu um elsku
Guðs. Þessi elska verður að brenna í
mannshjartanu í hinum eilífa getnaði Orðsins.
Hún verður að vera eins og Jóhannes af Krossi
sagði inflamación amor
(brennandi elska), hún
verður að vera passión
de amor
(ástríðufull elska), hún verður að
vera amor impaciente
(hömlulaus elska). Þetta lagði
Drottinn okkar einnig áherslu á meðan hann dvaldi enn
með okkur á jörðinni:
ÉG
ER KOMINN AÐ VARPA ELDI Á JÖRÐU. HVERSU VILDI
ÉG, AÐ HANN VÆRI ÞEGAR KVEIKTUR! (Lk 12. 49).
Jesú, María og Jósef þrá öll
að sjá þennan loga brennandi elsku brjótast
út í sérhverju mannshjarta á jörðu
og þetta á ekki síður við um hirðmenn
þeirra, hina ljósu þjóð eilífrar
gleði, sem gera allt sem í þeirra valdi stendur til
að glæða þennan heilaga eld í
mannshjörtunum. Þannig skjóta þeir í
sífellu örvum elskunnar að hjörtunum til að
glæða hann enn frekar. Englarnir þrá
takmarkalaust að beina sálunum inn í hið Heilaga
tjaldbúðar hjartans þar sem þessi eldur logandi
elsku tekur að glæðast í hinni innblásnu
bæn undir árvökulum augum erkiengilsins
Mikjáls og hermerkis hans, LJÓNSINS, þegar hinir
himnesku tignarvættir hafa sært mannshjartað
ólífissári ógræðanlegrar
þrár eftir fyllingu elskunnar:
Eins
og ljónynja eða bjarnynja leitar afkvæma sinna
þegar þau hafa verið tekin frá henni og
auðnast ekki að finna þau (2 Sm 17. 8; Hs 13. 8),
þannig leitar sálin í angist og hamslaust að
Guði sínum. [3].
Þannig skynjaði Jóhannes af Krossi þennan
leyndardóm. Sálin hefur verið særð
ógræðanlegu kærleikssári og leitar
Ástmögur síns. Það er þessi
brennandi elska kærleikans sem gagntekur hjartað í
sívaxandi mæli og glæðir næmleika hins
andlega innsæis, neista sálarinnar, eða með
orðum Meister Eckhart: „Því að kraftur Heilags
Anda hrífur hið æðsta og hreinasta, neista
sálarinnar, og hefur upp í logum elskunnar . . . og
sálin hverfur til uppruna síns í hæðum
og dregst inn í Guð og verður eitt með Guði og
er hið andlega ljós Guðs.“ [4]
Það er þetta yfirskynræna ljós sem
skín í uppljómun eðalsteina og
undirstöðusteina Borgarinnar himneski og opinberar
áþreifanlega raunnánd Krists í stigvaxandi
mæli í tærleika sínum þegar
sálin snýr sér til Guðs í vaxandi
árvekni sinni vegna þess að öðru vísi
verður skýlan ekki burt tekin.
Mynd. 1. Bænaband hinna leiftrandi eðalsteina og
bænastig Teresu frá Avíla. 1. Smaragð: Munnleg
bæn; 2. Sardónyx: Hin ytri safnbæn; 3. Sarís:
Hin innri safnbæn; 4. Krýsólít:
Kyrrðarbænin; 5. Beryll: Fyrsta stig sameiningarbænar:
6. Tópas: Sameining með hrifum elskunnar; 7.
Krýsópras: Sameining með brotthvarfi andans; 8.
Hýasint: Sameining með flugi andans; 9.
Ameþýst: Hið andlega brúðkaup í
þögn hjartans, hesychia Austurkirkjunnar. 10. Jaspis (a),
safír (b), kalsedón (c) og útgeislun Ljóss
dýrðarinnar (d). Bókstafirnir A-J skírskota
til hinna níu rima í stiga elskunnar í
Kristsgjörningu sálarinnar og (K) til hins Alhelga hjarta
Jesú.
Deyðing
höggorms hjartans
Það
eru hinir himnesku tignarvættir sem miðla sálinni
sannri sjálfsþekkingu með uppljómun
eðalsteina bænabandsins sem sýnt er á Mynd 1
hér að ofan þegar sálin tekur að leggja
rækt við bænina. Meðan hún sinnir
slíku engu lifir hún í fávisku
myrkviðis hjartans og flækt í blekkingarvef hinna
þriggja miklu risa þess. (Hugleiðing.
16)
Þannig
áköllum við Heilagan Anda og sárbænum hann
um að deyða höggorminn sem hreiðrað hefur um sig
í djúpi hjartans. Það er sjálft
mannshjartað sem verður að ganga í gegnum hreinsun
í eldi bænarinnar, eins og lögð hefur verið
áhersla á hér að framan. (Hugleiðing 19)
Eftirfarandi bænir eru þær sem ég styðst
sjálfur við daglega sem felur þó alls ekki
í sér að slíkt beri að taka sem
ófrávíkjanleg
regla. Það er Heilagur
Andi sem glæðir ávallt bænarandann (með
dyggilegri aðstoð hinna himnesku tignarvætta):
Með skírskotun til Myndar 1 af Bænabandinu
byrjum við með því að signa okkur við
fyrstu perluna (a) og
förum með Dýrðarbænina
og
Faðirvorið.
Við
aðra perluna (b)
biðjum við okkar himneska Föður að fjarlægja
skýlu myrkursins, bæn sem byggða er á fornri
bæn eftir Símon nýguðfræðing:
Guð,
Drottinn herskaranna, þú sem þenur út
himininn eins og
þunna voð
(sjá Jes 40. 22),
þú sem ræður yfir sérhverjum
andardrætti
og sérhverri
sál, þú sem
einn megnar að græða okkur.
Hlíð
á
bæn okkar og gef í miskunnsamri elsku þinni að
þinn Heilagi
Andi deyði höggorminn sem hreiðrað
hefur
um sig í
hjörtum þessarar vanmegna
sköpunar þinnar.
Blás okkur
hinni sönnu
Kristsauðmýkt í brjóst svo að okkur
megi
auðnast að varpa okkur til fóta Sonar þíns
Drottins
Jesú Krists
og ákalla hans Alhelga hjarta um
miskunn.
Við
sárbænum þig um að snúa
ekki baki við bersyndugum
sálum eins og
okkur sem höfum
í eitt skipti fyrir öll sett von
okkar á
þig
í skírninni. Þú veist, almáttugur
Guð, hversu mjög
við
þráum
hjálpræðið, þrátt fyrir að
ágallar okkar standi í vegi fyrir slíku.
En
þú Abba, Faðir, megnar allt. Send þinn Heilaga
Anda í
miskunnarríkri
elsku þinni að
íklæða okkur náð
Konungsímyndar
Kristsgjörningarinnar svo að okkur auðnist að
vegsama
dýrð náðar þinnar (Ef 1. 6) og
lofa
þitt heilaga Nafn að eilífu. Amen.
Við
þriðju perluna (c)
vegsömum við Alhelga Þrenningu fyrir ósegjanlega
elsku hennar og miskunn. Upphafserindið úr Lilju Eysteins
munks á sérlega vel við í þessu
sambandi:
Almáttugur Guð allra
stétta,
yfirbjóðandi engla og þjóða,
ei þurfandi stað né stundir,
stað haldandi í kyrrleiks valdi,
senn verandi úti og inni,
uppi og niðri og þar í miðju,
lof sé þér um aldur og æfi,
eining sönn í þrennum greinum. Amen.
Við
síðustu perluna (d)
bið ég tvær
Maríubænir. Í fyrsta lagi bæn Símons
Stocks Flos Carmeli eða
Blóma Karmels. Þessi bæn
hefur aldrei brugðist þegar við leitum liðsinnis
Guðsmóðurinnar:
Ó
þú blómi Karmels, ávaxtaríki
vínviður,
prýði
himins, heilög og einstök, þú sem ólst
Son Guðs,
þú sem ætíð ert hin flekklausa mey.
Kom mér til
hjálpar (í þessum vanda).
Ó,
þú hafsins stjarna, kom mér til hjálpar og
veit mér
vernd þína! Sýndu mér að þú
sért móðir mín.
Ó
María, getin án syndar, bið þú
fyrir oss sem leitum
hjálpar þinnar!
Móðir og
prýði Karmels, bið þú fyrir oss!
Meyja, blómi Karmels, bið þú fyrir oss!
Verndari allra þeirra sem bera axlarklæðið,
bið þú fyrir oss! Von allra þeirra sem deyja
með axlarklæðið, bið þú fyrir oss.
Heilagur Jósef og vinur hins Alhelga hjarta,
bið þú fyrir oss. Heilagur Jósef, flekklaus
eiginmaður Maríu, bið þú fyrir oss!
Heilagur Jósef, verndari vor, bið þú fyrir oss!
Blíða hjarta Maríu, kom oss til hjálpar!
Ég
bæti auk þess við daglega afar fagurri
Maríubæn sem ég lærði fyrir nokkrum
árum í orþodóxaklaustri nokkru:
Alhelga mey og móðir Guðs,
ljós minnar myrku sálar,
von mín og vernd, skjól mitt, huggun og yndi.
Ég þakka þér fyrir að hafa gert mig alls
óverðugan þess
umkominn að meðtaka heilagan líkama og
dýrmætt blóð
Sonar þíns. Þú sem barst hið sanna
ljós, upplýstu andlegt
auga sálar minnar. Þú sem veittir uppsprettu
eilífs lífs líf,
veittu mér sem er dauður í syndum mínum
líf.
Þú sem ert hin náðarríka
móðir miskunnsams Guðs,
miskunna þú mér og glæddu með mér
samúð iðrandi hjarta,
auðmjúkt hugarfar og leystu hugsanir mínar undan
ánauðaroki þeirra. Ger þú mig þess
umkominn allt til
hinstu stundar að njóta í flekkleysi hinna
guðdómlegu
leyndardóma líkama mínum og sálu til
græðslu.
Veit mér tár iðrunar og eftirsjár svo að
ég megni að heiðra
þig og vegsama sérhvern dag lífs míns vegna
þess að þú ert
blessuð og dýrðleg um aldir alda. Amen
Við hjarta bænabandsins
(K) er síðan
farið með eftirfarandi bæn:
Alhelga
hjarta Jesú, tjaldbúð Guðs hins Hæsts,
bræðsluofn elsku
og uppspretta allrar miskunnar. Ég tilbið þig,
ég
elska þig og
ég vegsama þig og í hryggð minni sökum
þeirra svöðusára
sem ég hef greitt þínu Alhelga hjarta með
syndum mínum,
legg ég mitt
bersynduga hjarta fram fyrir þig til græðslu
í þessari bæn. Gef í
miskunnarríkri elsku þinni að
Heilagur Andi blási mér í brjóst gersemum
dygðanna
og myndi úr þeim blómsveig eða Gilgal um
tjaldbúð
míns eigin
hjarta svo að mér megi auðnast að lifa í
þér,
fyrir þig og með þér og
megi njóta heilags dauðdaga. Amen.
Og að lokum þetta undurfagra
erindi úr „Af stallinum Kristí“ eftir séra Einar
Sigurðsson frá Heydölum. Fullyrða má að
kjarni bænaarfleifðar eyðimerkurfeðranna sé
dreginn saman í þessum hendingum:
Skapaðu hjarta hreint í
mér,
til
híbýlis er sómir þér.
saurgan
allri síðan ver,
svo
ég þér gáfur (dygðir) færi.
Þetta
er undirbúningur (introitum) fyrir Bæn hinna leiftrandi
eðalsteina sem þegar hefur verið birt hér
að
framan í viðkomandi hugleiðingum eins og lesandinn
sér. Eins og abba Ísak sagði svo réttilega
(Hugleiðing 69) felast tvö
æðri stig kristinnar
bænar í fyrirbæn
(postulationes) og lofgjörð
(gratiarum
actiones). Bæn hinna
leiftrandi eðalsteina eða
Tjaldbúðarbænin
felst einmitt í
því að glæða þessa afstöðu
með sálinni.
Bænina
er best að iðka með hjálp bænabandsins, en
því verður gerð betri skil hér að
aftan. Í fyrsta lagi gerir það líkamanum kleift
að taka virkan þátt í bæninni,
þessum „bróður asna,“ eins og hl. Frans frá
Assisí nefndi hann svo réttilega. Þetta er
mikilvægt guðfræðilegt atriði vegna þess
að maðurinn er heildarsköpun líkama, sálar
og anda og jafnvel líkaminn öðlast hlutdeild í
upprisunni á hinum efsta degi og þar með einnig
í náðargjöfum bænarinnar.
Guðrækni sem er svo andlega að hún hafnar tilvist
líkamans getur vart talist kristinn að inntaki.
Þetta gerðu eyðimerkurfeðurnir sér
ljóst og því skiptu þeir viðleitni sinni
í bænalífinu í tvo hluta, praktike og politeia. Praktike laut að hinni
líkamlegu ögun: ögunarlífinu. Þetta er
orð sem öðlaðist afar neikvæða merkingu
við siðaskiptin á Íslandi með orðinu
meinlætalíf. Enska orðið ascetism er dregið af
grísku sögninni askeô,
að iðka eitthvað, nema og gera að sínu.
Forfeður okkar sem lifðu við mun óblíðari
ytri aðstæður en nútímamaðurinn voru
einfaldlega „miklu harðari af sér“ en
nútímamaðurinn og urðu því að
grípa til mun harkalegri aðgerða til að beygja
líkamann til hlýðni í bæninni. En
sannleikurinn er sá að nútímamaðurinn er
orðinn svo meir og sundurtættur, að við getum
í raun og veru talað um að gullöld bænalífsins
sé runnin upp hvað þetta áhrærir. Auk
þess iðkar mikill fjöldi
nútímafólks ögunarlíf með
heilbrigðari lífsháttum en tíðkuðust
meðal genginna kynslóða hvað áhrærir
matarræði, hreyfingu og útivist.
Líkamsögun nútímamannsins felst fyrst og
fremst í því að læra að slaka
á spennunni og gefa sér tíma til að leggja
rækt við bænina. Þetta getur meðal annars
falið í sér að fara heldur fyrr að sofa
á kvöldin til að vakna fyrr til að gefa
bæninni rúm í lífi sínu.
Hvað gríska orðið politeia
áhrærir, þá er orðið
pólitík dregið að því og varpar
ljósi á merkingu þess. Það er þetta
orð sem Platón greip til þegar hann skrifaði rit
sitt Politeia, sem á
íslensku hefur verið þýtt með orðinu Lýðveldið sem kemur
undarlega fyrir sjónir því að Platón er
alls ekki að skrifa um lýðveldi heldur stjórn
menntaða einvalds: Konungsstjórn. En ritið hefur
tvíþætta merkingu. Að einu leyti lítur
það að hinni ytra og stjórnmálalega valdi
og hins vegar að innri stjórn mannsandans yfir
sálareigindunum. Þannig er það mannsandinn sem
situr eins og einvaldur á Akropólishæð
sálarinnar. Það er slík stjórn sem
eyðimerkurfeðurnir áttu við: Stjórn þess mannsanda sem
lotið hefur valdi elsku kærleikans.
Lögmál „Lífsins Anda“ (Rm 8. 2) er frelsi, frelsi
elskunnar, og það er þetta kærleiksvald sem
á að vera ríkjandi í bæninni.
Því grundvallast öll þróun hennar
á því að glæða þessa elsku
þar til hún verður að „Loga lifandi elsku“
(Jóhannes af Krossi). Í þessu sambandi bið
ég lesandann að lesa að nýju Hugleiðingu 61 hér að
framan. Bæn hinna leiftrandi
eðalsteina er Stigi
elskunnar til Guðs og því mikilvægur
hluti Tjaldbúðarbænarinnar. Ég mæli
eindregið með því að lesandinn biðji hana
sem NÍUDAGABÆN (novena). Þetta felur í
sér að biðja eitt ákall daglega auk bænanna
hér að ofan. Hversu lengi kann einhver að spyrja? Þar til fyrirbænin tekur
að glæðast í djúpi hjartans.
Þetta gerist fyrr en síðar í lífi hvers
einasta einstaklings sem biður bænina. Í loka
þessarar umfjöllunar um bænina verður vikið
náðar að FYRIRBÆNINNI OG MIKILVÆGU HLUTVERKI
BÆNABANDSINS í henni.
Bæn hinna leiftrandi
eðalsteina
Fyrsti
eðalsteinninn:
Smaragður (merktur 1 á bænabandinu á Mynd 1).
VIÐ FYRSTU
STÓRU PERLUNA:
Hérna
í innganginum í forgarð Tjaldbúðar
hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna
alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar,
Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og
kórs englanna, að Heilagur Andi blási okkur
í brjóst dygðum
fátæktar,
hlýðni og hreinleika
svo að okkur auðnist
að ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar
hjartans á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í
vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar í náð
Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.
Mynd 2. Stærri og minni
perlurnar á talnabandinu. Stærri perlurnar
skírskota til eðalsteinanna níu og
undirstöðusteina hinnar nýju Jerúsalem.
Veitið gullhringunum athygli sem vikið verður að
í útskýringunum.
Við
fyrsta gullhringinn á stóru perlunni segjum við:
„Alhelga hjarta Jesú, tjaldbúð Heilags Anda, miskunna
okkur syndugum mönnum.“ Við síðari hringinn: „Heil
sért þú María, full náðar,
Drottinn er með þér. Blessuð sért
þú á meðal kvenna og blessaður sé
ávöxtur lífs þíns Jesú. Heilaga
María Guðsmóðir, bið þú fyrir
okkur nú og á dauðastund vorri.“
Því næst endurtökum við eftirfarandi
bæn á minni perlunum sem merktar eru (a), (b) og (c)
á myndinni:
Drottinn Jesús Kristur, Guðs
Sonur,
og æðstiprestur
komandi gæða,
miskunna þú okkur
syndugum mönnum
og megi þitt Alhelga hjarta vera okkur skjól og vörn.
Úthell þínu flekklausa blóði á
þessum degi
yfir lemstraðan líkama þinnar stríðandi
kirkju á jörðu
og kirkju þjáninganna í víti.
Gef í miskunnarríkri náð elsku þinnar
að þitt Alhelga hjarta dragi fleiri og fleiri sálir
til Kristsgjörningarinnar á jörðu
og úr vítislogum þjáninganna.
Gef að fyrir fyrirbænir okkar og
hinnar sigrandi kirkju á himnum,
að fleiri og fleiri sálir verði leiddar
til hásætis náðarinnar í Borginni
himnesku
í elskuríkri miskunn þinni. Amen. (3 x).
2.
eðalsteinninn: Sardónyx, (merktur 2 á
bænabandinu á Mynd 1)
VIÐ AÐRA
STÓRU PERLUNA:
Hérna
í innganginum í forgarð tjaldbúðar
hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna
alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar,
Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og
kórs erkienglanna, að Heilagur Andi blási okkur
í brjóst dygð endurminningarinnar
um Guð
svo
að við verðum þess umkomin að leggja sprek
skynrænnar afstöðu okkar á eldrist altarisins til
að glæða með okkur bænaranda svo
að okkur auðnist
að ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar
hjartans á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í
vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar í náð
Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.
Við
endurtökum síðan „hringbænirnar“ þegar
við biðjum bænabandið og sömu bænina
þrisvar sinnum á minni perlunum (a), (b) og (c):
Drottinn Jesús Kristur, Guðs
Sonur,
og æðstiprestur
komandi gæða . . . (3 x)
3.
eðalsteinninn: Sardis (merktur 3 á bænabandinu
á Mynd 1)
VIÐ ÞRIÐJU STÓRU PERLUNA:
Hérna
við eirkerið í forgarð tjaldbúðar
hjartans biðjum við í mætti fyrirbæna
alsællar Guðsmóður, samfélags kirkjunnar,
Mikjáls erkiengils, (verndardýrlings okkar) og
kórs dygðanna, að Heilagur Andi blási okkur
í brjóst dygð endurminningarinnar
um dauðann svo
að okkur auðnist að ná til hins Allra helgasta
Tjaldbúðar hjartans á göngu okkar eftir hinum
Helga vegi í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar
í náð Konungsímyndar dýrðarinnar.
Amen.
Drottinn Jesús Kristur, Guðs
Sonur,
og æðstiprestur
komandi gæða . . . (3 x)
4.
eðalsteinninn: Krýsólít (merktur 4 á
bænabandinu á Mynd 1)
VIÐ FJÓRÐU STÓRU
PERLUNA:
Hérna í öðrum
innganginum inn í hið Heilaga tjaldbúðar hjartans
biðjum við í mætti fyrirbæna alsællar
Guðsmóður, samfélags kirkjunnar, Mikjáls
erkiengils, (verndardýrlings okkar) og kórs tignanna,
að Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð
árvekninnar til að verða þess umkomin
að
skynja leiðsögn Jesú í bæninni í
uppljómun Heilags Anda svo að okkur auðnist að
ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar hjartans
á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í vaxandi elsku
Kristsauðmýktarinnar í náð
Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.
Drottinn Jesús Kristur, Guðs
Sonur,
og æðstiprestur
komandi gæða . . . (3 x)
5.
eðalsteinninn: Beryll (merktur 5 á
bænabandinu á Mynd 1)
VIÐ FIMMTU STÓRU PERLUNA:
Hérna við gullborðið í hinu Heilaga í
tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti
fyrirbæna alsællar Guðsmóður,
samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils,
(verndardýrlings okkar) og kórs valdanna, að Heilagur
Andi blási okkur í brjóst dygð hinnar andlegu
greiningargáfu til að verða þess umkomin
að
meta verðuglega hið himneska Manna og leita okkur í
sífellu styrks og næringar í blessun þess svo
að okkur auðnist að ná til hins Allra helgasta
Tjaldbúðar hjartans á göngu okkar eftir hinum
Helga vegi í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar
í náð Konungsímyndar dýrðarinnar.
Amen.
Drottinn
Jesús Kristur, Guðs
Sonur,
og
æðstiprestur
komandi gæða . . . (3 x)
6.
eðalsteinninn: Tópas (merktur 6 á
bænabandinu á Mynd 1).
VIÐ SJÖTTU STÓRU
PERLUNA:
Hérna
við ljósastikuna í hinu Heilaga í
tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti
fyrirbæna alsællar Guðsmóður,
samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils,
(verndardýrlings okkar) og kórs herradómanna,
að Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð
smurningar Kristsaugans til að verða þess umkomin
að
skynja leiðsögn Jesús í bænalífinu
í uppljómun ljósastikunnar svo að okkur
auðnist að ná til hins Allra helgasta
Tjaldbúðar hjartans á göngu okkar eftir hinum
Helga vegi í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar
í náð Konungsímyndar dýrðarinnar.
Amen.
Drottinn
Jesús Kristur, Guðs
Sonur,
og
æðstiprestur
komandi gæða . . . (3 x)
7.
eðalsteinninn: Krýsópras (merktur 7
á
bænabandinu á Mynd 1).
VIÐ SJÖUNDU STÓRU
PERLUNA:
Hérna
við gullborðið í hinu Heilaga í
tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti
fyrirbæna alsællar Guðsmóður,
samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils,
(verndardýrlings okkar) og kórs hásætanna,
að Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð
þagnar krossins til að verða þess umkomin
að
bera upp fyrirbænir fyrir kirkjunni svo að okkur auðnist
að ná til hins Allra helgasta Tjaldbúðar hjartans
á göngu okkar eftir hinum Helga vegi í vaxandi elsku
Kristsauðmýktarinnar í náð
Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.
Drottinn
Jesús Kristur, Guðs
Sonur,
og
æðstiprestur
komandi gæða . . . (3 x)
8.
eðalsteinn: Hýasint (merktur 8 á
bænabandinu á Mynd 1).
VIÐ ÁTTUNDU STÓRU
PERLUNA:
Hérna
fyrir framan forhengið í hinu Heilaga í
tjaldbúðar hjartans biðjum við í mætti
fyrirbæna alsællar Guðsmóður,
samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils,
(verndardýrlings okkar) og kórs kerúbanna, að
Heilagur Andi blási okkur í brjóst dygð hinnar
brennandi vandlætingasemi þannig að við megnum
að verða að vegsemd dýrðar náðar hans
í vaxandi elsku Kristsauðmýktarinnar á
göngu okkar eftir hinum Helga vegi í náð
Konungsímyndar dýrðarinnar. Amen.
Drottinn
Jesús Kristur, Guðs
Sonur,
og
æðsti prestur
komandi gæða . . . (3 x)
9.
eðalsteinn: Ameþýst (merktur 9 á
bænabandinu á Mynd 1).
VIÐ NÍUNDU STÓRU
PERLUNA:
Hérna
fyrir framan náðarsætið í hinu Allra
helgasta tjaldbúðar hjartans biðjum við í
mætti fyrirbæna alsællar Guðsmóður,
samfélags kirkjunnar, Mikjáls erkiengils,
(verndardýrlings okkar) og kórs serafanna, að
Heilagur Andi blási okkur í brjóst fyllingu elsku
kærleikans svo að hjörtu okkar megi verða
að
bræðsluofnum hinnar guðdómlegu elsku og
öðlist hlutdeild í eilífri fyrirbæn
Æðsta prests okkar á himnum þann tíma sem
við eigum eftir að dvelja í þessari jarðnesku
tjaldbúð . Amen
Drottinn
Jesús Kristur, Guðs
Sonur,
og
æðsti prestur
komandi gæða . . . (3 x)
Bænabandinu lýst
Með því að
skírskota enn að nýju til myndar 1 hér að
framan sjáum við að fyrstu fjórar perlur
bænabandsins, þrír fyrstu undirstöðusteinar
Borgarinnar helgu ásamt þeim fjórða,
útstreymi dýrðarljóma náðarinnar,
eru einkenndir með tölunni 10 og bókstöfunum (a);
(b); (c) og (d).
Þetta er gert til að leggja áherslu
á þá staðreynd, að í hinni fullkomnu
elsku kærleikans samlíkist sálin Guði í
kærleikssameiningunni sem táknuð er með hjartanu
(K). Þetta mun aldrei
ná að ganga fram til fulls
hér á jörðinni, eða með orðum
Jóhannesar af Krossi:
Á þessu tíunda og síðasta
þrepi hins hulda stiga elskunnar samlíkist sálina
fullkomlega Guði í mætti þess hreina
ásæis á Guði sem hún fær
þegar og tafarlaust að njóta þegar hún
yfirgefur líkamann eftir að hafa náð
níunda þrepinu í þessu lífi.
Slíkar sálir eru fágætar. Þar sem
elskan hefur leitt þær til fullkominnar hreinsunar,
neyðast þær ekki til að dvelja í
hreinsunareldinum. Það var af þessum
ástæðum sem heilagur Matteus sagði: „Sælir
eru hjartahreinir, því að þeir munu Guð
sjá“ (Mt 5. 8). Eins og við höfum minnst á fyrir
skömmu, er það þetta ásæi eða
ásýnd sem býr því baki, að
sálin samlíkist Guði til fulls eins og heilagur
Jóhannes segir: „Vér vitum að vér verðum
honum líkir“ (1 Jh 3. 2). Þetta gefur ekki til kynna
að við verðum almáttug eins og Guð sökum
þess að slíkt er óhugsandi, heldur að allt
það sem sálin er verður líkt og í
Guði. Þess vegna er sagt um hana að hún muni
í raun og veru verða guð með hlutdeild sinni. [5]
En þegar hér á
jörðinni er þessi leyndardómur slíkur
að sálin rís hærra í vegsemd sinni en
æðsti kór hinna himnesku tignarraða í
hrifum Heilags Anda, serafanna, sökum þess að í
lofgjörð sinni og fyrirbænum verður hún
að tíunda englakórnum:
Á hátindi
uppljómunarinnar er mannkyninu
fyrirhugað að taka undir lofgjörðaróð
hinna himnesku anda. Þessir andar vegsama Guð
óaflátanlega í brennandi tilbeiðslu.
Þegar mannkynið öðlast hlutdeild í
þessu er því ætlað fullkomna það
sem hinn fallni engill tortímdi með ofdrambi sínu.
Mannkynið er þannig hin ljómandi „tíund“
(tíundi englakórinn) sem fullkomnar þetta allt
í krafti Guðs. (Hugleiðing
79).
Mynd. 3.
Upphaf bænabandsins.
Þetta er leyndardómur
fjórverutáknsins eins og lögð hefur verið
áhersla á hér að framan þegar Guð
opinberar kraft sinn á jörðu. Best er að varpa
frekara ljósi á þennan leyndardóm með
því að draga upp enn aðra skýringarmynd og
nú af upphafi bænabandsins, eins og sjá má
á mynd 3. Krossinn sem prýðir bænabandið er
Englakross eyðimerkurfeðranna sem þegar hefur verið
fjallað um (Hugleiðing 68).
Perlurnar fjórar einkenndar
með bókstöfunum (a)-(d)
skírskota til
jaspissins (a), safírsins (b) og kalsedónsins (c) og
útstreymis
dýrðarljóma náðarinnar
sem einkennt er með bókstafnum (d). Allir glæða
þessir eðalsteinar í stigvaxandi mæli hina
brennandi elsku kærleikans í mannshjartanu (E).
Það er þegar sálin hefur náð
níundu rim eða þrepi elskunnar á jörðu
sem ameþýstinn tekur að skína í
dýrðarljóma sinum í hinum andlega
brjóstskildi sem er áþreifanleg ummerki um
sameiningu hennar við Guð í hinu andlega
brúðkaupi. Og þessi elska leiðir ávallt til
samlíkingar ímyndarinnar og hinnar Konunglegu
ímyndar eða fyrirmynd dýrðarinnar, opinberar
Konungsímynd Krists í mannshjartanu.
Með því að skírskota enn að nýju
til myndar 1, þá sjáum við að
heildarfjöldi perlanna á bænabandinu er 33
(þeirra stærri og smærri) eða opinbera aldur
Krists í HEILAGRI MENNSKU HANS á jörðu.
Það er með hlutdeildinni í hinni heilögu
mennsku Jesú, Höfundar trúarinnar, í
sameiningunni við hið HOLDGAÐA ORÐ, sem sálin
tekur að skíðloga í þessari
óseðjanlegu elsku. Stærri perlurnar á
bænabandinu eru 13 að tölu, opinbera Krists og postula
hans, varpa ljósi á þá staðreynd að
sálin öðlast hlutdeild í þessu eldhafi
lifandi elsku sem meðlimur í hinum LIFANDI LÍKAMA
KRISTS: KIRKJUNNI.
Perlur bænabandsins eru þræddar á
leðurstreng eða reim. Leðurstrengurinn áminnir okkur
á skinnkyrtilinn (1 M 3. 21) sem Guð áskapaði
manninum eftir syndafallið (hið náttúrlega
eðli holdsins). Sífellt verum við að hafa
í huga að ALLT það sem Guð gerir í
tilhögun sinni er manninum til góðs. Þannig
áminnir hann okkur á þá staðreynd,
að það var sökum þess að Adam og Eva
misnotuðu skynfæri sín og sálareigindir sem
óvini hjálpræðisins auðnaðist að
afvegaleiða þau. Þetta sama fallna eðli er
þannig upphaf ferðar okkar til „föðurlands okkar
á himnum“ (Fl 3. 20). Skinnkyrtillinn er þannig
tákn þeirrar sálar sem lifir í fjandskap
gagnvart Guði.
Það er þegar sálin snýr sér að
nýju til Guðs í af iðrandi hjarta í
hlýðni, andlegri örbirgð og hreinleika sem hinn
himneski Faðir hreinsar sálareigindir hennar í
bæninni. Það er þessi sannleikur sem
táknaður er með HJARTANU á bænabandinu
(einkenndu með bókstafnum E á mynd 3). Það
er þannig hið IÐRANDI HJARTA sem tengir hring
bænabandsins, tákni pílagrímsgöngunnar
á jörðu, við uppsprettu alls lífs: HINA
ALHELGU ÞRENNINGU.
Þannig gefur Guð sálinni náð á
náð ofan með IÐRUNINNI. Kristinn einstaklingur
öðlast alla ávexti endurlausnarinnar með
skírnarnáðinni, en glatar henni síðan
að nýju með því að beina athygli sinni
og árvekni frá Guði. Þannig gerir Guð
sálinni kleift að snúa aftur til sín í
náð iðrunarinnar. Iðrunin er þannig hlið
sálarinnar til himna, örugg leið til
hjálpræðis eins og lögð er áhersla
á með miskunnarákalli
tjaldbúðarbænarinnar: Alhelga
hjarta Jesú, tjaldbúð Heilags Anda, miskunna
okkur syndugum mönnum!
Minni
perlurnar á hring bænabandsins eru 24 að tölu og
opinbera leyndardóm fjórverutáknsins sem stað
lofgjörðar og fyrirbæna. Þegar sálin tekur
að tala að nýju móðurmál hinnar
andlegu sköpunar, hinn „nýja söng frammi fyrir
hásætinu“ (Opb 14. 3), tekur hann að hljóma
óaflátanlega í þögn hjartans: „Og
enginn gat numið sönginn nema þeir hundrað
fjörutíu og fjórar þúsundir, þeir
sem út eru leystir frá jörðinni.“ Sálin
tekur að lifa í óaflátanlegri
lofgjörð og tekur undir hinn nýja söng með
verunum fjórum og öldungunum við HÁSÆTI
NÁÐARINNAR.
Talan 24 opinberar jafnframt þá staðreynd, að
þegar sálin hefur gengið í gegnum hina
yfirskilvitlegu ummyndun sameiningarbænarinnar í eldhafi
elskunnar taka hinar tólf perlur dygðanna og hinir
tólf undirstöðusteinar Borgarinnar helgu (sjá
Hugleiðingu 47) að ljóma í hjarta hennar
í
Konungsímynd dýrðarinnar (12 + 12 = 24). Þegar
þessi leyndardómur nær fram að ganga í
mannshjartanu opinberast hann í þiljuborðunum 48 sem
mynda hið Gullna hús Guðs í EININGU hinnar
stríðandi kirkju á jörðu og hinni sigrandi
kirkju himnanna (Hugleiðingar 86-89).
Leyndardómur sjálfs bænabandsins er
því afar háleitur eins og hinir himnesku
tignarvættir opinbera hann. Það er í reynd
gjöf hinnar ljósu þjóðar eilífrar
gleði til bræðra sinna og sytra í hinni
stríðandi kirkju á jörðu.
Mynd 4.
Bænabandið í ljósi trúarinnar.
Bænabandið dregur upp mynd af
leyndardómi fjórverutáknsins eins og sjá
má á mynd 4 þar sem fjórðungar
þess eru sýndir. Í miðju þess opinberast
Kristur sem Æðstiprestur yfir öllum helgidómi
Guðs eftir því sem bænin fer dýpkandi.
Bókstafirnir (V), (N), (A)
og (S) skírskota
til
fjórðunga fjórverutáknsins eins og rætt
hefur verið um hér að framan sem vísdóm,
réttlæti, helgun og endurlausn Krists (sjá 1 Kor
1.
30). Kjarni endurlausnar Krists grundvallast á
hlýðninni við VILJA hins himneska Föður: Verði þinn vilji á
jörðu sem á himnum! Hlýðnin er
táknuð með mittislinda æðstaprestsins, sem er
sami lindinn og Jesús bar við síðustu
kvöldmáltíðina. Lögð er enn frekari
áhersla á hana með stærri perlum
bænabandsins sem eru purpurafjólubláar: Litur
iðrunar sökum óhlýðninnar fyrir að hafa
brotið gegn VILJA Föðurins. Æðstipresturinn ber
Bók lífsins
þar sem sálin öðlast
uppfræðslu um þessi sannindi eftir að hafa
numið hið andlega stafróf í helgidóminum.
Þegar henni verður ljóst frá hvaða
hörmungum Guð hefur forðað henni, EILÍFRI
VÍTISVIST, fyllist hjarta hennar lofgjörð sem
tjáð er með keri ilmfórnanna sem sjá
má á myndinni. Smærri perlur bænabandsins sem
eru jarðbrúnar að lita áminna okkur
sífellt á þá staðreynd, að leggja
rækt við auðmýktina ALLAR 24 STUNDIR
SÓLAHRINGSINS! Þetta er sökum þess að
Konungsímynd dýrðarinnar var auðmýktin
holdi klædd: „Því að ég er
hógvær og af hjarta lítillátur“ (Mt 11. 29).
Í samlíkingu okkar við Konungsímynd
dýrðarinnar knýr elska kærleikans okkur til
að taka undir hina eilífu fyrirbæn Krists á
himnum „ÞAR SEM HANN ÁVALLT LIFIR TIL AÐ BIÐJA
FYRIR ÞEIM“ (Heb 7. 25). Þegar kristin sál
íklæðist Drottni Jesú Kristi knýr hin
helgandi náð Heilags Anda hana til að taka virkan
þátt í fyrirbænastarfi hans vegna þess
að í Kristsgjörningunni verður hún að litlum kristi. Í Konunglegu
prestafélagi hins Nýja sáttmála verður
hún að einum prestanna yfir helgidómi Guðs og
í lofgjörð sinni dvelur hún með Kristi sem
er „við hægri hönd Guðs og biður fyrir oss“ (Rm
8. 24).
Það er þessi staðreynd sem gerir Bænaband hinna leiftrandi
eðalsteina svo mikilvægt í lífi
náðarinnar vegna þess að þannig tökum
við að „setja nöfn þeirra sem við biðjum
fyrir á perlur þess“. Við skynjum hvernig Andinn
knýr okkur í sífellt ríkara mæli til
að bera fram fyrirbænir okkar þegar við förum
höndum um perlur bænabandsins. Eftirfarandi yfirlit er
dregið upp lesandanum til glöggvunar. Bókstafirnir
skírskota til myndar 4.
(a)
Fyrir ættmönnum.
(b) Fyrir
nánum vinum.
(c) Fyrir
kunningjum.
(d). Fyrir
öllum sem verða á vegi okkar á
pílagrímsgöngunni á jörðu.
(e). Fyrir:
(1)
stjórnvöldum á jörðu, fyrir stofnunum og
samtökum um visku til að varðveita friðinn
(2) þeim
sem gegna almennum þjónustustörfum, annast menntun og
uppeldi, þeim sem þjóna sjúkum;
(3) syrgjendum,
föngum og þeim sem ánetjast hafa fíkniefnum og
þjást sökum klámvæðingarinnar
í heiminum.
(f). Fyrir
samfélagi kirkjunnar:
(1) páfa,
kardínálum, patríörkum, prestum,
djáknum og öðrum þjónum kirkjunnar.
(2) meðlimum
trúarreglnanna.
(3) kirkjunum í okkar eigin landi.
(g). Fyrir
framliðnum:
(1)
ættingjum.
(2) vinum.
(3)
samfélagi kirkju þjáninganna í víti.
Í
samlíkingu sinni við Konungsímynd
dýrðarinnar uppfyllir sálin þannig hið
sanna hlutverk sitt sem æðsti prestur í Konunglegu
prestafélagi hins Nýja sáttmála.
Þannig nær hún fullkomnun vaxtartakmark síns
þegar hún gengur út úr
brúðkaupsfagnaðinum í hinu Allra helgasta til
þjónustu í fyllingu hinna 5 álna.
Þessi blessaða sál er orðin að stólpa
í forgarði tjaldbúðar Lifandi Guðs (Hugleiðing 33), að
ljósasúlu fyrirbæna (Hugleiðing
34) sem ryður sér leið til himins í gegnum
helmyrkur óvinar hjálpræðisins og svartengla
hans. Þessu hlutverki mun hún gegna á
jörðu
uns hún sameinast hinni SIGRANDI KIRKJU HIMNANNA. Og hún
tekur undir orð Brúðguma síns á
jörðu:
Faðir, fyrirgef þeim, því að
þeir vita ekki hvað þeir gjöra!
(Lk 23. 34)
[1]. Ecrits spiritueles d’Elisabeth de la
Trinité, 28.
[2]. Summa theologiae, I. 57, 5.
[3]. Hin myrka nótt, II. 13, 8.
[4]. Meister Eckhart (Peiffer), bls.
90-91.
[5]. Hin myrka nótt, II. 20. 5.